ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ – ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 | Polity & Governance – Important Current Affairs, October 2026
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೀಸಲಾತಿ ತೀರ್ಪು, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು, ಸಿಎಪಿಎಫ್ ಕಾಯ್ದೆ 2026, ಇಸಿಐ ವಿಶೇಷ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ 15 ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. / Important Polity and Governance current affairs for October 2026 covering Karnataka HC reservation verdict, Internet as Fundamental Right, CAPF Act 2026, ECI SIR schedule, Static GS, and 15 MCQs.
1. ತಿಂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು (Important Events of the Month):
1. ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ) ಕಾಯ್ದೆ, 2026 ಜಾರಿ | CAPF (General Administration) Act, 2026 Comes into Force (08 October 2026)
- ಏಪ್ರಿಲ್ 9, 2026ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅಂಕಿತ ಪಡೆದಿದ್ದ ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ) ಕಾಯ್ದೆ, 2026 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2026ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. / The Central Armed Police Forces (General Administration) Act, 2026, which received Presidential assent on 9 April 2026, came into force on 8 October 2026.
- ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸಿಆರ್ಪಿಎಫ್ (CRPF), ಬಿಎಸ್ಎಫ್ (BSF), ಸಿಐಎಸ್ಎಫ್ (CISF), ಐಟಿಬಿಪಿ (ITBP) ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಸ್ಬಿ (SSB) ಎಂಬ ಐದು ಪಡೆಗಳ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳ ಏಕರೂಪ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. / The Act provides a common framework for recruitment and service conditions across five forces—CRPF, BSF, CISF, ITBP, and SSB—covering over 10 lakh personnel.
- ಇದು ಆಯಾ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸದೆ ಏಕರೂಪ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಂದಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 33 ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ವಿಭಜನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. / Without repealing force-specific Acts, it introduces unified administration and faces writ challenges in the Supreme Court concerning Article 33 and separation of powers.
2. ಶೇ.50 ಮೀರುವ ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ | Karnataka High Court Strikes Down Increase in SC/ST Reservation Beyond 50% (12 October 2026)
- ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಭು ಬಖ್ರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಹೇಮಲೇಖಾ ಅವರ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ.50ರಿಂದ ಶೇ.56ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. / A Karnataka High Court division bench of Chief Justice Vibhu Bakhru and Justice K.S. Hemalekha struck down statutory provisions raising total reservation in Karnataka from 50% to 56%.
- ಎಸ್ಸಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ.15ರಿಂದ ಶೇ.17ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಎಸ್ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ.3ರಿಂದ ಶೇ.7ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದರಿಂದ (ಒಬಿಸಿ ಶೇ.32 ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಶೇ.56), ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14, 15 ಮತ್ತು 16 ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಾ ಸಾಹ್ನಿ (1992) ತೀರ್ಪಿನ ಶೇ.50ರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. / Increasing SC quota (15% to 17%) and ST quota (3% to 7%) alongside 32% OBC reservation took the aggregate to 56%, violating Articles 14, 15, and 16 and the 50% ceiling under Indra Sawhney (1992).
- ವಿಧಿ 338(9) ಮತ್ತು 338A(9) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ಆಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದು, ಕೆಪಿಎಸ್ಸಿ ಹಾಗೂ ಯುಪಿಎಸ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. / The Court also emphasised prior, meaningful consultation with the National Commissions for SCs and STs under Articles 338(9) and 338A(9), making it a high-priority KPSC and UPSC topic.
3. 129ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಜೆಪಿಸಿ ಸಭೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ | Supreme Court Declines Meeting With JPC on Constitution (129th Amendment) Bill, 2024 (12 October 2026)
- ‘ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ಚುನಾವಣೆ’ ಕುರಿತ ಸಂವಿಧಾನ (129ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2024 ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಂಟಿ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ (JPC) ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸಭೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. / The Supreme Court of India declined a proposed meeting with the Joint Parliamentary Committee (JPC) examining the Constitution (129th Amendment) Bill, 2024 on simultaneous elections.
- ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಡುವಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರ ವಿಭಜನೆ (Separation of Powers) ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. / This decision reinforces the constitutional principle of separation of powers and judicial independence between Parliament and the judiciary.
- ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಗಳ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (ವಿಧಿ 368) ಕುರಿತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. / Parliamentary committees and the constitutional amendment procedure under Article 368 are key syllabus topics.
4. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ | Supreme Court Recognises Access to the Internet as a Fundamental Right (15 October 2026)
- ಆನ್ಲೈನ್ ಮಕ್ಕಳ ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿ (CSEAM) ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕುರಿತು ‘ಜಸ್ಟ್ ರೈಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್’ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಹಕ್ಕು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21 ಹಾಗೂ ವಿಧಿ 19(1)(a) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. / Hearing a petition by the Just Rights for Children Alliance against online Child Sexual Exploitation and Abuse Material (CSEAM), the Supreme Court held that access to and use of the internet is a fundamental right under Article 21 read with Article 19(1)(a).
- ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಹೇರುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಹಾನಿಕಾರಕ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. / The Court favoured targeted safeguards against harmful content and offenders rather than blanket internet or social-media bans.
- ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ (2020) ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ (2017) ತೀರ್ಪುಗಳ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. / Building on Anuradha Bhasin (2020) and Puttaswamy (2017), this ruling is pivotal for digital rights in GS-2.
5. ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು 60ರಿಂದ 62ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 14 ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ | 14 States Agree to Raise District Judges’ Retirement Age From 60 to 62 (26 October 2026)
- ದೇಶದ 14 ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು 60 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 62 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿವೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. / On 26 October 2026, the Supreme Court recorded that 14 States have agreed to raise the retirement age of district judicial officers from 60 to 62 years.
- ಹೈಕೋರ್ಟ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. / The Governor appoints district judges in consultation with the High Court, which exercises administrative control over subordinate courts.
- ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನದ 233ರಿಂದ 237ನೇ ವಿಧಿಗಳು ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. / Articles 233 to 237 governing subordinate courts are recurring polity exam topics.
6. ನರ್ಮದಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿಯ 15ನೇ ಸಭೆ | 15th Meeting of Review Committee for Narmada Control Authority (RCNCA) (27 October 2026)
- ನರ್ಮದಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿಯು (RCNCA) ತನ್ನ 15ನೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 7, 2026ರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಏಕಕಾಲಿಕ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ (one-time settlement) ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, 2026–27ರೊಳಗೆ ಬಾಕಿ ಪಾವತಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. / At its 15th meeting, the Review Committee for Narmada Control Authority (RCNCA) adopted the 7 July 2026 agreement as a one-time settlement and approved modalities for clearing outstanding dues within 2026–27.
- ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26ರಂದು ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳು ತುಮ್ಮಿಡಿಹಟ್ಟಿ (Tummidihatti) ಯೋಜನೆಯ ವಿವಾದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಬದಲು ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಯ ಮಾತುಕತೆ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿವೆ. / Separately, on 26 October, Telangana and Maharashtra opted for bilateral talks via a joint committee on the Tummidihatti project instead of tribunal adjudication.
- ಅಂತರ್-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 262 ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. / The Inter-State River Water Disputes Act, 1956 and Article 262 are key federalism topics.
7. ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಂಚನೆ ತಡೆಗೆ ಆರ್ಬಿಐಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ | Supreme Court Directs RBI to Frame Measures Against Digital Arrest Fraud (29 October 2026)
- ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನಿಯಂತ್ರಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ (RBI) ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. / A Supreme Court bench led by Chief Justice Surya Kant directed the Reserve Bank of India (RBI) to frame regulatory measures to prevent digital arrest fraud.
- 2026ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29ರವರೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಂಚನೆಯಿಂದ ₹800 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ವಂಚನೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. / Noting losses exceeding ₹800 crore in 2026 up to 29 October, the Court stated banks should compensate victims where negligence in due diligence enabled fraud.
- ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಆರ್ಬಿಐ (ಕೆವೈಸಿ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು, 2026 ಅನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 30ರೊಳಗೆ ಅಧಿಸೂಚಿಸಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2026ರಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. / The proposed RBI (KYC) Amendment Directions, 2026 are expected to be notified by 30 November and implemented by 31 December 2026.
8. ಆರು ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಇಸಿಐ | ECI Revises Special Intensive Revision (SIR) Schedule 2026 (29 October 2026)
- ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ, ತೆಲಂಗಾಣ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) 2026ರ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದೆ. / The Election Commission of India (ECI) revised the Special Intensive Revision (SIR) 2026 schedule in Delhi, Haryana, Telangana, Nagaland, Andhra Pradesh, and Maharashtra.
- ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 25ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 22, 2026ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು; ಉಳಿದ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ ನವೆಂಬರ್ 30, 2026ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. / In Delhi, claims and objections were extended to 25 November with the final roll due on 22 December 2026, while the other five states’ final rolls are scheduled for 30 November 2026.
- ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರ (ವಿಧಿ 324) ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು (ವಿಧಿ 326) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೇಳಲ್ಪಡುವ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ. / ECI powers under Article 324 and adult suffrage under Article 326 are core polity topics.
2. ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
- ಇಂದ್ರಾ ಸಾಹ್ನಿ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ (1992) ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಶೇ.50 ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. / In Indra Sawhney v. Union of India (1992), a nine-judge bench held that reservations should ordinarily not exceed 50% except in extraordinary circumstances.
- ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 338 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿ 338A ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 338 establishes the National Commission for Scheduled Castes and Article 338A establishes the National Commission for Scheduled Tribes.
- ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 33 ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡುವ ಪಡೆಗಳ ಸದಸ್ಯರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 33 empowers Parliament to restrict or abrogate fundamental rights of members of armed forces and forces charged with maintenance of public order.
- ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 233 ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಧಿ 235 ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. / Article 233 governs the appointment of district judges, while Article 235 vests control over subordinate courts in the High Court.
- ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 262 ಅಂತರ್-ರಾಜ್ಯ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 262 empowers Parliament to provide for the adjudication of inter-state river water disputes.
- ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ; 61ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21ರಿಂದ 18ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು. / Article 324 empowers the ECI to superintend elections and electoral rolls; the 61st Amendment Act, 1988 lowered the voting age from 21 to 18.
3. ಒಂದು ನೋಟದಲ್ಲಿ (Quick Revision Table):
| ಘಟನೆ / Event | ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ / Key Fact |
|---|---|
| ಸಿಎಪಿಎಫ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2026 / CAPF Act, 2026 | 8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರಿಂದ ಜಾರಿ; 5 ಪಡೆಗಳಿಗೆ (CRPF, BSF, CISF, ITBP, SSB) ಏಕರೂಪ ಚೌಕಟ್ಟು / Effective 8 Oct 2026; common framework for 5 CAPFs |
| ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೀಸಲಾತಿ ತೀರ್ಪು / Karnataka HC Reservation Verdict | 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026; ಶೇ.56 ಮೀಸಲಾತಿ ರದ್ದು (ಸಿಜೆ ವಿಭು ಬಖ್ರು ಪೀಠ) / 12 Oct 2026; 56% quota struck down (CJ Vibhu Bakhru bench) |
| ಜೆಪಿಸಿ ಸಭೆ ನಿರಾಕರಣೆ / JPC Meeting Declined | 129ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ, 2024; ಅಧಿಕಾರ ವಿಭಜನೆ / Constitution (129th Amendment) Bill, 2024; separation of powers |
| ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು / Internet as Fundamental Right | 15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026; ವಿಧಿ 21 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 19(1)(a) ಅಡಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು / 15 Oct 2026; SC ruling under Art 21 read with Art 19(1)(a) |
| ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು / District Judges Retirement Age | 60ರಿಂದ 62 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 14 ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ (26 ಅಕ್ಟೋಬರ್) / 14 States agreed to raise from 60 to 62 (26 Oct) |
| ನರ್ಮದಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿ / RCNCA 15th Meeting | 27 ಅಕ್ಟೋಬರ್; ಏಕಕಾಲಿಕ ಇತ್ಯರ್ಥ ಅಂಗೀಕಾರ / 27 Oct; adopted one-time settlement |
| ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಂಚನೆ / Digital Arrest Fraud | 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್; ಆರ್ಬಿಐಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ (ಸಿಜೆಐ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಪೀಠ) / 29 Oct; SC directed RBI (CJI Surya Kant bench) |
| ಇಸಿಐ ವಿಶೇಷ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ / ECI SIR Schedule 2026 | 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್; 6 ರಾಜ್ಯ/ಯುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ / 29 Oct; revised schedule in 6 States/UTs |
4. ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2026ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು? / On 12 October 2026, the Karnataka High Court struck down statutory provisions that increased total reservation in the state to what percentage?
A) 52%
B) 54%
C) 56%
D) 60%
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸಿ (17%), ಎಸ್ಟಿ (7%) ಮತ್ತು ಒಬಿಸಿ (32%) ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಶೇ.56ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದ ಮೀಸಲಾತಿಯು ಶೇ.50ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. / The Karnataka High Court struck down the 56% aggregate reservation (17% SC + 7% ST + 32% OBC) for breaching the 50% constitutional ceiling.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2026ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿತು? / On 15 October 2026, the Supreme Court recognised access to and use of the internet as a fundamental right under which Articles of the Constitution?
A) ವಿಧಿ 14 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 15 / Article 14 and Article 15
B) ವಿಧಿ 21 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 19(1)(a) / Article 21 read with Article 19(1)(a)
C) ವಿಧಿ 20 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 22 / Article 20 and Article 22
D) ವಿಧಿ 25 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 26 / Article 25 and Article 26
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಸ್ಟ್ ರೈಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶವು ವಿಧಿ 21 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 19(1)(a) ಅಡಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. / Hearing the Just Rights for Children Alliance petition, the Supreme Court held internet access is a fundamental right under Article 21 read with Article 19(1)(a).
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2026ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ) ಕಾಯ್ದೆ, 2026 ಎಷ್ಟು ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ? / The Central Armed Police Forces (General Administration) Act, 2026, which came into force on 8 October 2026, covers how many CAPFs?
A) ಮೂರು ಪಡೆಗಳು / Three forces
B) ನಾಲ್ಕು ಪಡೆಗಳು / Four forces
C) ಐದು ಪಡೆಗಳು / Five forces
D) ಏಳು ಪಡೆಗಳು / Seven forces
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸಿಆರ್ಪಿಎಫ್, ಬಿಎಸ್ಎಫ್, ಸಿಐಎಸ್ಎಫ್, ಐಟಿಬಿಪಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಸ್ಬಿ ಎಂಬ ಐದು ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. / The Act covers five CAPFs—CRPF, BSF, CISF, ITBP, and SSB—encompassing over 10 lakh personnel.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2026ರ ಮೀಸಲಾತಿ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಭು ಬಖ್ರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಹೇಮಲೇಖಾ ಅವರ ಪೀಠ ನೀಡಿದೆ. 2. 103ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (EWS) ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಶೇ.50 ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆ/ಗಳು ಸರಿ? / Consider the following statements regarding the Karnataka High Court reservation verdict of 12 October 2026: 1. It was delivered by a bench of Chief Justice Vibhu Bakhru and Justice K.S. Hemalekha. 2. The Court held that the 103rd Amendment (EWS) allows increasing backward-class reservation beyond 50%. Which statement(s) is/are correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) 1 ಅಥವಾ 2 ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ (103ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಶೇ.50ರ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. / The Karnataka High Court clarified that EWS reservation under the 103rd Amendment is a separate constitutional arrangement and does not enlarge the 50% ceiling for backward-class quotas.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಂಟಿ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಯ (JPC) ಸಭೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು? / In October 2026, the Supreme Court declined a meeting with the Joint Parliamentary Committee (JPC) examining which Constitution Amendment Bill?
A) ಸಂವಿಧಾನ (128ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ / Constitution (128th Amendment) Bill
B) ಸಂವಿಧಾನ (129ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2024 / Constitution (129th Amendment) Bill, 2024
C) ಸಂವಿಧಾನ (130ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ / Constitution (130th Amendment) Bill
D) ಸಂವಿಧಾನ (126ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ / Constitution (126th Amendment) Bill
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ‘ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ಚುನಾವಣೆ’ ಕುರಿತ ಸಂವಿಧಾನ (129ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2024 ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೆಪಿಸಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಭೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. / The Supreme Court declined a proposed meeting with the JPC examining the Constitution (129th Amendment) Bill, 2024.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26, 2026ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ ಎಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು 60ರಿಂದ 62 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿವೆ? / As recorded by the Supreme Court on 26 October 2026, how many States have agreed to raise the retirement age of district judicial officers from 60 to 62 years?
A) 10 ರಾಜ್ಯಗಳು / 10 States
B) 12 ರಾಜ್ಯಗಳು / 12 States
C) 14 ರಾಜ್ಯಗಳು / 14 States
D) 18 ರಾಜ್ಯಗಳು / 18 States
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26, 2026ರಂದು 14 ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು 60ರಿಂದ 62ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಒಪ್ಪಿವೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದಾಖಲಿಸಿತು. / On 26 October 2026, the Supreme Court recorded that 14 States agreed to raise district judicial officers’ retirement age from 60 to 62.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2026ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಿಯಂತ್ರಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು? / On 29 October 2026, the Supreme Court directed which institution to frame regulatory measures to prevent digital arrest fraud?
A) ಸೆಬಿ (SEBI)
B) ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) / Reserve Bank of India (RBI)
C) ಟ್ರಾಯ್ (TRAI)
D) ಎನ್ಪಿಸಿಐ (NPCI)
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಂಚನೆ ತಡೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಆರ್ಬಿಐಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. / A bench led by CJI Surya Kant directed the RBI to frame regulatory measures to curb digital arrest fraud.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2026ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಿಲ್ಲ? / On 29 October 2026, the Election Commission of India (ECI) did NOT revise the Special Intensive Revision (SIR) schedule for which of the following States/UTs?
A) ದೆಹಲಿ / Delhi
B) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ / Maharashtra
C) ತೆಲಂಗಾಣ / Telangana
D) ಕರ್ನಾಟಕ / Karnataka
ಉತ್ತರ: D / Answer: D
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2026ರಂದು ಇಸಿಐ ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ, ತೆಲಂಗಾಣ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಎಸ್ಐಆರ್ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು; ಕರ್ನಾಟಕ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರಲಿಲ್ಲ. / On 29 October 2026, the ECI revised the SIR schedule in Delhi, Haryana, Telangana, Nagaland, Andhra Pradesh, and Maharashtra—not Karnataka.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26, 2026ರಂದು ಯಾವ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳು ‘ತುಮ್ಮಿಡಿಹಟ್ಟಿ’ (Tummidihatti) ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯ ವಿವಾದವನ್ನು ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಯ ಮಾತುಕತೆ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು? / On 26 October 2026, which two states agreed to form a joint committee for talks on the Tummidihatti project?
A) ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು / Karnataka and Tamil Nadu
B) ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ / Telangana and Maharashtra
C) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ / Andhra Pradesh and Odisha
D) ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ / Gujarat and Madhya Pradesh
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳು ತುಮ್ಮಿಡಿಹಟ್ಟಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಬದಲು ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಯ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡವು. / Telangana and Maharashtra opted for bilateral talks through a joint committee on the Tummidihatti project.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಸಿಎಪಿಎಫ್ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ) ಕಾಯ್ದೆ, 2026 ಕುರಿತ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಇದು ಐದು ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. 2. ಇದು ಏಪ್ರಿಲ್ 9, 2026ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅಂಕಿತ ಪಡೆದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2026ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆ/ಗಳು ಸರಿ? / Consider the following statements regarding the CAPF (General Administration) Act, 2026: 1. It completely repeals the force-specific Acts of all five CAPFs. 2. It received Presidential assent on 9 April 2026 and came into force on 8 October 2026. Which statement(s) is/are correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) 1 ಅಥವಾ 2 ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಐದು ಪಡೆಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸದೆ ಏಕರೂಪ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2026ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. / The Act provides a common recruitment and service framework without repealing force-specific Acts and took effect on 8 October 2026.
ಪ್ರಶ್ನೆ 11: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡುವ ಪಡೆಗಳ ಸದಸ್ಯರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Constitution of India empowers Parliament to modify fundamental rights in their application to members of the armed forces and forces maintaining public order?
A) ವಿಧಿ 31 / Article 31
B) ವಿಧಿ 32 / Article 32
C) ವಿಧಿ 33 / Article 33
D) ವಿಧಿ 35 / Article 35
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 33 ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡುವ ಪಡೆಗಳ ಸದಸ್ಯರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 33 empowers Parliament by law to restrict or abrogate fundamental rights of members of armed forces and police forces.
ಪ್ರಶ್ನೆ 12: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿಗಳು ಯಾವುವು? / Which Articles of the Constitution of India relate to the National Commission for Scheduled Castes and National Commission for Scheduled Tribes respectively?
A) ವಿಧಿ 330 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 332 / Article 330 and Article 332
B) ವಿಧಿ 335 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 336 / Article 335 and Article 336
C) ವಿಧಿ 338 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 338A / Article 338 and Article 338A
D) ವಿಧಿ 340 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 341 / Article 340 and Article 341
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಧಿ 338 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಆಯೋಗವನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಧಿ 338A ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ; ಮೀಸಲಾತಿ ನೀತಿಗಳ ಕುರಿತು ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. / Article 338 establishes the NCSC and Article 338A establishes the NCST, both requiring consultation on major policy matters affecting SCs and STs.
ಪ್ರಶ್ನೆ 13: ಅಂತರ್-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article of the Constitution of India deals with the adjudication of disputes relating to waters of inter-state rivers?
A) ವಿಧಿ 260 / Article 260
B) ವಿಧಿ 262 / Article 262
C) ವಿಧಿ 263 / Article 263
D) ವಿಧಿ 280 / Article 280
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 262 ಅಂತರ್-ರಾಜ್ಯ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ, ಹಂಚಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 262 empowers Parliament to provide by law for adjudicating disputes relating to inter-state river waters.
ಪ್ರಶ್ನೆ 14: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21ರಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು? / Which Constitutional Amendment Act reduced the voting age for Lok Sabha and State Assembly elections from 21 to 18 years?
A) 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1976 / 42nd Amendment Act, 1976
B) 44ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1978 / 44th Amendment Act, 1978
C) 61ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 / 61st Amendment Act, 1988
D) 73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1992 / 73rd Amendment Act, 1992
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): 61ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 ವಿಧಿ 326ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು ಮತದಾನದ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21ರಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು. / The 61st Constitutional Amendment Act, 1988 amended Article 326 to lower the voting age from 21 to 18 years.
ಪ್ರಶ್ನೆ 15: ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: 1. ಇಂದ್ರಾ ಸಾಹ್ನಿ (1992) – (i) ಶೇ.50 ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿ, 2. ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ (2017) – (ii) ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕು, 3. ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ (2020) – (iii) ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಂಕೇತ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ: / Match the following landmark Supreme Court judgments with their subjects: 1. Indra Sawhney (1992) – (i) 50% reservation ceiling, 2. K.S. Puttaswamy (2017) – (ii) Right to Privacy, 3. Anuradha Bhasin (2020) – (iii) Review of internet restrictions. Select the correct code:
A) 1-i, 2-ii, 3-iii
B) 1-ii, 2-i, 3-iii
C) 1-iii, 2-ii, 3-i
D) 1-i, 2-iii, 3-ii
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಂದ್ರಾ ಸಾಹ್ನಿ (1992) ಶೇ.50ರ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿಯನ್ನು, ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ (2017) ಖಾಸಗಿತನದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮತ್ತು ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ (2020) ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. / Indra Sawhney (1992) set the 50% reservation cap, Puttaswamy (2017) recognised Right to Privacy, and Anuradha Bhasin (2020) laid down norms for reviewing internet shutdowns.
🎓 ಉಪಯುಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು · Useful for: UPSC GS 2KPSC KASFDA SDAPSI PolicePDO
ಮೂಲ / Source: ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
Source: https://dailycurrentaffairs.in/post/october-2026-polity-current-affairs