ಉಸ್ತಾದ್ ನುಸ್ರತ್ ಫತೇಹ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೂಫಿ-ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆ | Nusrat Fateh Ali Khan & Sufi Music Heritage

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಗಡಿಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕ ಉಸ್ತಾದ್ ನುಸ್ರತ್ ಫತೇಹ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 1971 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಕವ್ವಾಲಿ ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನುಸ್ರತ್, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೂಫಿ ಗಾಯನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
• ‘ದಮ್ ಮಸ್ತ್ ಕಲಂದರ್’, ‘ಅಫ್ರೀನ್ ಅಫ್ರೀನ್’, ‘ಅಲ್ಲಾಹ್ ಹೂ’, ಮತ್ತು ‘ಮೇರಾ ಪಿಯಾ ಘರ್ ಆಯಾ’ ಕೃತಿಗಳು ಗಡಿಯಾಚೆಗೂ ಸೂಫಿ ಸಂಗೀತದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿಸಿದವು.
• 1985 ರ ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವ (WOMAD) ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಗಾಯಕ ಪೀಟರ್ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಜತೆಗೂಡಿ ಸೂಫಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದರು.
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಮಾನವೀಯ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಬೆಸೆದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಯಭಾರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಕವ್ವಾಲಿ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಅಮೀ‌ರ್ ಖುಸ್ರೋ (Amir Khusrau - 13ನೇ ಶತಮಾನ): ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಸಂತ ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಔಲಿಯಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಅಮೀ‌ರ್ ಖುಸ್ರೋ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಕವ್ವಾಲಿ’ (Qawwali) ಗಾಯನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ಹಾಗೂ ತಬಲಾವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು (ಭಾರತದ ಗಿಳಿ - ತೋತಾ-ಎ-ಹಿಂದ್).
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೂಫಿ ಪಂಥಗಳು (Sufi Silsilas): ಚಿಸ್ತಿಯಾ (ಖ್ವಾಜಾ ಮೊಯಿನುದ್ದೀನ್ ಚಿಸ್ತಿ - ಅಜ್ಮೇರ್), ಸುಹ್ರವರ್ದಿ, ಖಾದಿರಿಯಾ ಮತ್ತು ನಕ್ಷಬಂದಿಯಾ ಪ್ರಮುಖ ನಾಲ್ಕು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಮಾ (Sama - ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಗೀತ) ಮೂಲಕ ದೇವರ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದವು.
• ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಚಳವಳಿಗಳ ಸಮನ್ವಯ (Bhakti-Sufi Synthesis): ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಬೀರ್, ಗುರು ನಾನಕ್, ಸಂತ ತುಕಾರಾಂ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಸಂತರು ಜಾತಿ, ಧರ್ಮಗಳ ಗಡಿ ಮೀರಿ ಏಕದೇವೋಪಾಸನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರು.
• ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ (Sangita Ratnakara - 13ನೇ ಶತಮಾನ): ಶಾರ್ಙ್ಗದೇವ ರಚಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ (ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ) ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಭಜನೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.
• ಯುನೆಸ್ಕೋ ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಅಮೂರ್ತ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಕವ್ವಾಲಿಯ ಪಿತಾಮಹ (Father of Qawwali): ಅಮೀ‌ರ್ ಖುಸ್ರೋ (Amir Khusrau).
• ಚಿಸ್ತಿ ಪಂಥದ ಸ್ಥಾಪಕರು (Chishti Order in India): ಖ್ವಾಜಾ ಮೊಯಿನುದ್ದೀನ್ ಚಿಸ್ತಿ (ಅಜ್ಮೇರ್ ದರ್ಗಾ).
• ಕವ್ವಾಲಿ ಶೈಲಿ (Musical Style): ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತದ ಸಮ್ಮಿಲನ.
• ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆ (Global Fest): WOMAD (World of Music, Arts and Dance).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಕವ್ವಾಲಿ’ (Qawwali) ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವರ್ತಕರೆಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? / Who is regarded as the pioneer and father of Qawwali devotional music in India?

A) ತಾನ್‌ಸೇನ್ / Tansen
B) ಅಮೀ‌ರ್ ಖುಸ್ರೋ / Amir Khusrau
C) ಬೈಜು ಬಾವ್ರಾ / Baiju Bawra
D) ಪುರಂದರದಾಸರು / Purandara Dasa

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಸೂಫಿ ವಿದ್ವಾಂಸ ಅಮೀ‌ರ್ ಖುಸ್ರೋ (Amir Khusrau) ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಗಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ‘ಕವ್ವಾಲಿ’ ಗಾಯನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. / Amir Khusrau, disciple of Nizamuddin Auliya, blended Persian melodies with Indian folk traditions to originate Qawwali.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ‘ಚಿಸ್ತಿಯಾ’ (Chishti Silsila) ಸೂಫಿ ಪಂಥವನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅಜ್ಮೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸೂಫಿ ಸಂತ ಯಾರು? / Which Sufi saint established the highly revered Chishti order in India at Ajmer?

A) ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಔಲಿಯಾ / Hazrat Nizamuddin Auliya
B) ಖ್ವಾಜಾ ಮೊಯಿನುದ್ದೀನ್ ಚಿಸ್ತಿ / Khwaja Moinuddin Chishti
C) ಶೇಖ್ ಸಲೀಂ ಚಿಸ್ತಿ / Sheikh Salim Chishti
D) ಬಾಬಾ ಫರೀದ್ / Baba Farid

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಖ್ವಾಜಾ ಮೊಯಿನುದ್ದೀನ್ ಚಿಸ್ತಿ ಅವರು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿ ಅಜ್ಮೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿಸ್ತಿ ಪಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. / Khwaja Moinuddin Chishti introduced and established the Chishti order in Ajmer, Rajasthan.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಮೂಲಕ ದೈವಿಕ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಸೂಫಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / In Sufi terminology, what is the practice of spiritual musical gatherings to attain ecstasy called?

A) ಜಿಯಾರತ್ (Ziyarat)
B) ಸಮಾ (Sama)
C) ಖಾನ್ಕಾ (Khanqah)
D) ಫನಾ (Fana)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸೂಫಿ ಸಂತರ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲಿಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭೂತಿ ಪಡೆಯುವ ಕೂಟಗಳನ್ನು ‘ಸಮಾ’ (Sama) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. / Sama refers to Sufi gatherings featuring spiritual music and chanting to attain mystical communion.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ‘ತೋತಾ-ಎ-ಹಿಂದ್’ (ಭಾರತದ ಗಿಳಿ) ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿ ಯಾರು? / Which Delhi Sultanate poet was famously bestowed with the title ‘Tuti-i-Hind’ (Parrot of India)?

A) ಜಿಯಾವುದ್ದೀನ್ ಬರಾನಿ / Ziauddin Barani
B) ಅಮೀ‌ರ್ ಖುಸ್ರೋ / Amir Khusrau
C) ಅಲ್-ಬೆರೂನಿ / Al-Biruni
D) ಇಬ್ನ್ ಬತೂತ / Ibn Battuta

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೆಹಲಿಯ ಅನೇಕ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಮೀ‌ರ್ ಖುಸ್ರೋ ಅವರಿಗೆ ‘ತೋತಾ-ಎ-ಹಿಂದ್’ ಎಂಬ ಬಿರುದಿತ್ತು. / Amir Khusrau was proudly known as ‘Tuti-i-Hind’ (Parrot of India) for his lyrical mastery in Persian and Hindavi.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥವಾದ ‘ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ’ವನ್ನು 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದವರು ಯಾರು? / Who authored the foundational 13th-century musicological treatise ‘Sangita Ratnakara’?

A) ಭರತ ಮುನಿ / Bharata Muni
B) ಶಾರ್ಙ್ಗದೇವ / Sarangadeva
C) ಮಾಧವ-ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ / Madhava-Vidyaranya
D) ವೆಂಕಟಮಖಿ / Venkatamakhin

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವ ರಾಜವಂಶದ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಶಾರ್ಙ್ಗದೇವ (Sarangadeva) ಅವರು ‘ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ’ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. / Sarangadeva wrote ‘Sangita Ratnakara’, the seminal authority on Indian classical music.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಉಸ್ತಾದ್ ನುಸ್ರತ್ ಫತೇಹ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಪ್ರೈಡ್ ಆಫ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತ್ತು. 2. ಬಾಬಾ ಫರೀದ್ ಅವರ ಸೂಫಿ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಸಿಖ್ಖರ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಾದ ‘ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್’ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. Ustad Nusrat Fateh Ali Khan was conferred the Pride of Performance by Pakistan. 2. Hymns of Sufi saint Baba Farid are incorporated into the sacred Sikh scripture Guru Granth Sahib. Which is correct?

A) ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 1 only
B) ಹೇಳಿಕೆ 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ನುಸ್ರತ್ ಅವರಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಲಿದಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸೂಫಿ ಸಂತ ಬಾಬಾ ಫರೀದ್ ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. / Both statements are historically true: Nusrat received high national honors, and Baba Farid’s verses are preserved in the Adi Granth.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಸೂಫಿ ಸಂತರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮಾಧಿ (ದರ್ಗಾ) ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ನಗರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: 1. ಖ್ವಾಜಾ ಮೊಯಿನುದ್ದೀನ್ ಚಿಸ್ತಿ - i. ದೆಹಲಿ; 2. ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಔಲಿಯಾ - ii. ಅಜ್ಮೇರ್; 3. ಖ್ವಾಜಾ ಬಂದೇ ನವಾಜ್ - iii. ಕಲಬುರಗಿ. / Match the Sufi saints with their Dargah shrines: 1. Khwaja Moinuddin Chishti - i. Delhi; 2. Hazrat Nizamuddin Auliya - ii. Ajmer; 3. Khwaja Bande Nawaz - iii. Kalaburagi.

A) 1-ii, 2-i, 3-iii
B) 1-i, 2-ii, 3-iii
C) 1-iii, 2-i, 3-ii
D) 1-ii, 2-iii, 3-i

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೊಯಿನುದ್ದೀನ್ ಚಿಸ್ತಿ ಅಜ್ಮೇರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ (1-ii), ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಔಲಿಯಾ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ (2-i), ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಖ್ಯಾತ ಸೂಫಿ ಸಂತ ಬಂದೇ ನವಾಜ್ ದರ್ಗಾ ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿದೆ (3-iii). / Moinuddin Chishti is in Ajmer (ii), Nizamuddin Auliya is in Delhi (i), and Bande Nawaz is in Kalaburagi, Karnataka (iii).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ನವರತ್ನ’ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ‘ಮಿಯಾ ಕಿ ಮಲ್ಹಾರ್’ ರಾಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ದಿಗ್ಗಜ ಯಾರು? / Who was the legendary musician among Akbar’s Navaratnas who created the raga ‘Miyan Ki Malhar’?

A) ಅಬ್ದುಲ್ ರಹೀಮ್ ಖಾನ್-ಎ-ಖಾನಾ / Abdul Rahim Khan-i-Khana
B) ತಾನ್‌ಸೇನ್ (ರಾಮತನು ಪಾಂಡೆ) / Tansen (Ramtanu Pandey)
C) ಬೈಜು ಬಾವ್ರಾ / Baiju Bawra
D) ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿದಾಸ್ / Swami Haridas

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂಗೀತ ಸಾಮ್ರಾಟ ತಾನ್‌ಸೇನ್ (ರಾಮತನು ಪಾಂಡೆ) ಅಕ್ಬರನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಧ್ರುಪದ್ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಮಿಯಾ ಕಿ ಮಲ್ಹಾರ್, ಮಿಯಾ ಕಿ ತೋಡಿ ಮುಂತಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. / Tansen was the celebrated chief musician of Akbar’s court credited with innovating classic Hindustani ragas.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಸೂಫಿ ಸಂತರ ವಾಸಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು? / What were the residential hospice centers established by Sufi orders for spiritual gatherings termed?

A) ಮದರಸಾ (Madrasa)
B) ಖಾನ್ಕಾ (Khanqah)
C) ಇಬಾದತ್ ಖಾನಾ (Ibadat Khana)
D) ಸರಾಯ್ (Sarai)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸೂಫಿ ಸಂತರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ‘ಖಾನ್ಕಾ’ (Khanqah) ಅಥವಾ ಧರ್ಮಛತ್ರಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. / A Khanqah was a spiritual retreat and hospice where Sufi masters instructed disciples and hosted travelers.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ‘ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? / Who is reverently venerated as the ‘Pitamaha’ (Father) of Carnatic Music?

A) ತ್ಯಾಗರಾಜರು / Tyagaraja
B) ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು / Muthuswami Dikshitar
C) ಪುರಂದರದಾಸರು / Purandara Dasa
D) ಕನಕದಾಸರು / Kanaka Dasa

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸ್ವರಾವಳಿ, ಜಂಟಿ ವರಸೆ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಬೋಧನಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಹರಿದಾಸ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಿತಾಮಹ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. / Saint Purandara Dasa is systematizer and Father (Pitamaha) of Carnatic classical music.

---