ಕೆ.ಆರ್. ಪುರಂ ಐಟಿಐ ಭೂಮಿ ಮಾರಾಟ ಯತ್ನ ವಿವಾದ: ಆಸ್ತಿ ನಗದೀಕರಣ ಆಕ್ಷೇಪ | NLMC ITI Land Monetisation Row Bengaluru

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರದ ಕೆ.ಆರ್. ಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತ್ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ಗೆ (ಐಟಿಐ) ಸೇರಿದ 44 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖಾಸಗಿಯವರಿಗೆ ಹರಾಜಿನ ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆದಿದೆ.
• ಓಲ್ಡ್ ಮದ್ರಾಸ್ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-75ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ ನಗದೀಕರಣ ನಿಗಮವು (NLMC) ₹1,685.4 ಕೋಟಿ ಮೂಲ ಬೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಇ-ಹರಾಜಿಗೆ ಇರಿಸಿದೆ.
• ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಐಟಿಐ ಸಂಸ್ಥೆಯು 21 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (ಜಿಎಸ್‌ಟಿ) ಇಲಾಖೆಗೆ ₹914.31 ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತ್ತು.
• ಹಿಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು 1948 ರಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಅಥವಾ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿತ್ತು.
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದೇಶದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಗದೀಕರಣ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ ನಗದೀಕರಣ ನಿಗಮ (NLMC): ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ (CPSEs) ಬಳಕೆಯಾಗದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಗದೀಕರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಇಲಾಖೆಯ (DPE) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2022 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ (ITI Limited): 1948 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ (PSU).
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗದೀಕರಣ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ (NMP): ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ₹6 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಆಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು.
• ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್: ಭೂಮಿಯು ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ (State List - Entry 18) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: 44 ಎಕರೆ.
• ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮೂಲಬೆಲೆ: ₹1,685.4 ಕೋಟಿ.
• ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ ನಗದೀಕರಣ ನಿಗಮ (NLMC).
• ಭೂಮಿ ನೀಡಿದ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವರ್ಷ: ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, 1948.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕೆ.ಆರ್. ಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಐಟಿಐ ಜಮೀನನ್ನು ಇ-ಹರಾಜು ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which central agency initiated the e-auction of ITI land in KR Puram?

A) ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NHAI)
B) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ ನಗದೀಕರಣ ನಿಗಮ (NLMC)
C) ಬಿಡಿಎ (BDA)
D) ನೀತಿ ಆಯೋಗ (NITI Aayog)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಸ್ತಿಗಳ ನಗದೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ ನಗದೀಕರಣ ನಿಗಮ (NLMC) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1948 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಉದ್ಯಮ (PSU) ಯಾವುದು? / Which was the first Public Sector Undertaking established in independent India?

A) ಬಿಎಚ್‌ಇಎಲ್ (BHEL)
B) ಬಿಇಎಲ್ (BEL)
C) ಐಟಿಐ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ITI Limited)
D) ಎಚ್‌ಎಂಟಿ (HMT)

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1948 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ (ITI) ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ ನಗದೀಕರಣ ನಿಗಮವು (NLMC) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ? / Under which Union Ministry does the National Land Monetisation Corporation function?

A) ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Finance
B) ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Commerce
C) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
D) ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ / MoHUA

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎನ್‌ಎಲ್‌ಎಂಸಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಇಲಾಖೆಯ (DPE) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆ.ಆರ್. ಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹರಾಜಿಗಿಟ್ಟಿರುವ ಐಟಿಐಯ 44 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಮೂಲ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು? / What is the reserve price fixed for 44 acres of ITI land in KR Puram?

A) ₹914.31 ಕೋಟಿ / Rs 914.31 crore
B) ₹1,685.4 ಕೋಟಿ / Rs 1,685.4 crore
C) ₹2,000 ಕೋಟಿ / Rs 2,000 crore
D) ₹1,200 ಕೋಟಿ / Rs 1,200 crore

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸದರಿ 44 ಎಕರೆ ಜಮೀನಿಗೆ ₹1,685.4 ಕೋಟಿ ಮೂಲ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ ಪ್ರಕಾರ ‘ಭೂಮಿ’ (Land) ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ? / Under the Seventh Schedule of the Constitution, Land is an entry in which list?

A) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ / Union List
B) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ / State List
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ / Concurrent List
D) ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರ / Residuary

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ 18ನೇ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ನಗದೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಯಾವುದು? / What is the framework launched by NITI Aayog to monetise public infrastructure assets?

A) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗದೀಕರಣ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ (NMP) / National Monetisation Pipeline
B) ಭಾರತ್ ಮಾಲಾ ಯೋಜನೆ / Bharatmala
C) ಸಾಗರ ಮಾಲಾ ಯೋಜನೆ / Sagarmala
D) ಪಿಎಂ ಗತಿಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ / PM Gati Shakti

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗದೀಕರಣ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ (NMP) ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಐಟಿಐ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೆ.ಆರ್. ಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ 44 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹರಾಜಿಗಿರಿಸಿದೆ. 2. ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು 1948 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ ಯಾವುದು? / Consider the statements: 1. 44 acres of ITI land in KR Puram is listed for auction. 2. This land was granted in 1948 by Mysore State for industries. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಐಟಿಐ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮೊದಲು 21 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತ್ತು. 2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ ನಗದೀಕರಣ ನಿಗಮವು ಕೇವಲ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆ ಯಾವುದು? / Consider the statements: 1. ITI earlier sold 21 acres to Central GST Department. 2. NLMC auctions only private sector assets. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only is correct
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only is correct
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Both are incorrect

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿ; ಎನ್‌ಎಲ್‌ಎಂಸಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (CPSEs) ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನಗದೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳದ್ದಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ? / Under which Constitutional Article is safeguarding public property a Fundamental Duty?

A) 51A(a)
B) 51A(e)
C) 51A(i)
D) 51A(k)

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 51A(i) ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ (Disinvestment) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ ಯಾವುದು? / Which department oversees disinvestment in CPSEs?

A) ದೀಪಮ್ (DIPAM)
B) ಡಿಪಿಐಐಟಿ (DPIIT)
C) ಸಿಬಿಐಸಿ (CBIC)
D) ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ (DEA)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ದೀಪಮ್ (DIPAM) ಬಂಡವಾಳ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.