ಮೇಕೆದಾಟು ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚ ₹16,745 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆ | Mekedatu Balancing Reservoir Cost Revised

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಮೇಕೆದಾಟು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯ ಅಂದಾಜು ಮೊತ್ತವು ಶೇಕಡಾ 86 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ₹16,745 ಕೋಟಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕೃತಗೊಂಡಿದೆ. / The estimated cost of the proposed Mekedatu Balancing Reservoir project increased by 86% to ₹16,745 crore.
• ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ 4.75 ಟಿಎಂಸಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು 400 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. / The project aims to supply 4.75 TMC of drinking water to Bengaluru metropolitan area and generate 400 MW of hydroelectric power.
• ಯೋಜನೆಯು ರಾಮನಗರ (ಕನಕಪುರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದ ಸಮೀಪ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. / Proposed near the confluence of Cauvery and Arkavathi rivers in Kanakapura taluk.
• ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯವು ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA) ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗದ (CWC) ಅಂತಿಮ ಅನುಮತಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದೆ. / Tamil Nadu continues to contest the project before CWMA and Supreme Court, pending final clearances from the Central Water Commission (CWC).

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ 262ನೇ ವಿಧಿ (Article 262): ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿಗಳು ಅಥವಾ ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳ ಜಲ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಕಾನೂನು ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Empowers Parliament to provide for adjudication of inter-state water disputes.
• ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (IRWD Act, 1956): ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ (Tribunals) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Provides the legal mechanism for constituting tribunals to settle inter-state river disputes.
• ಕಾವೇರಿ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (CWDT 2007 ತೀರ್ಪು): ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ 4 ಪಾಲುದಾರ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ ನಡುವೆ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. / Adjudicated water shares among riparian states Karnataka, Tamil Nadu, Kerala, and Puducherry.
• ಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ (Cauvery Wildlife Sanctuary): ಮೇಕೆದಾಟು ಜಲಾಶಯ ಹಿನ್ನೀರಿನಿಂದ ಈ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುವ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸವಾಲು ಎದುರಾಗಿದೆ. / Forest areas within the sanctuary face submergence concerns under the proposed reservoir plan.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಸುಮಾರು 67 ಟಿಎಂಸಿ (TMC). / Total gross storage capacity: approximately 67 TMC.
• ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಿತ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 400 MW. / Proposed Hydroelectric power generation: 400 MW.
• ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA) ರಚನೆಯಾದ ವರ್ಷ: 2018. / Cauvery Water Management Authority constituted in: 2018.
• ಮೇಕೆದಾಟು ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ನದಿ: ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ. / Confluence river with Cauvery at Mekedatu: Arkavathi.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚಿನ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮೇಕೆದಾಟು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ ಎಷ್ಟು ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ? / As per the latest revised estimate, what is the escalated project cost of the Mekedatu balancing reservoir project?

A) ₹9,000 ಕೋಟಿ / ₹9,000 crore
B) ₹12,500 ಕೋಟಿ / ₹12,500 crore
C) ₹16,745 ಕೋಟಿ / ₹16,745 crore
D) ₹21,000 ಕೋಟಿ / ₹21,000 crore

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೆಚ್ಚವು ಶೇಕಡಾ 86 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ₹16,745 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. / The cost of the Mekedatu reservoir escalated by 86% to ₹16,745 crore.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ಎರಡು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದ ಸಮೀಪ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ? / Near the confluence of which two rivers is the Mekedatu project proposed to be constructed?

A) ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಕಪಿಲಾ / Cauvery and Kapila
B) ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಾವತಿ / Cauvery and Arkavathi
C) ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಹೇಮಾವತಿ / Cauvery and Hemavathi
D) ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ / Cauvery and Lakshmanatirtha

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕನಕಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದ ಬಳಿ ಮೇಕೆದಾಟು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. / It is situated near the confluence of Cauvery and Arkavathi rivers.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಮೇಕೆದಾಟು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ಮೆಗಾವಾಟ್ (MW) ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ? / How many megawatts (MW) of hydroelectric power is planned to be generated from Mekedatu project?

A) 200 MW
B) 400 MW
C) 600 MW
D) 800 MW

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಯೋಜನೆಯಿಂದ 400 ಮೆಗಾವಾಟ್ (MW) ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. / The project includes a 400 MW hydroelectric power generation component.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಶಾಸನ ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Constitution empowers Parliament to adjudicate inter-state river water disputes?

A) 260ನೇ ವಿಧಿ / Article 260
B) 262ನೇ ವಿಧಿ / Article 262
C) 263ನೇ ವಿಧಿ / Article 263
D) 280ನೇ ವಿಧಿ / Article 280

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 262ನೇ ವಿಧಿಯು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ಅಥವಾ ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳ ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. / Article 262 of the Indian Constitution deals with the adjudication of disputes relating to waters of inter-state rivers.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಮೇಕೆದಾಟು ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನಿಂದ ಯಾವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ? / Which Wildlife Sanctuary faces submergence concerns due to the reservoir backwaters of Mekedatu?

A) ಬಂಡೀಪುರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ / Bandipur Wildlife Sanctuary
B) ಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ / Cauvery Wildlife Sanctuary
C) ಮಲೈ ಮಹದೇಶ್ವರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ / Male Mahadeshwara Wildlife Sanctuary
D) ಭದ್ರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ / Bhadra Wildlife Sanctuary

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಯೋಜನೆಯ ಜಲಾಶಯ ಪ್ರದೇಶವು ಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮದ (Cauvery Wildlife Sanctuary) ಭಾಗಶಃ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. / Parts of the Cauvery Wildlife Sanctuary lie within the submergence zone.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ 4.75 ಟಿಎಂಸಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. 2. ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (CWMA) 2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. / Consider: 1. Mekedatu project aims to provide 4.75 TMC drinking water to Bengaluru. 2. Cauvery Water Management Authority (CWMA) was constituted in 2018. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. / Both statements are factually correct.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಕಣಿವೆಯು ಭಾರತದ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ? / Cauvery river basin is shared among which States and Union Territories?

A) ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕೇರಳ / Karnataka, Tamil Nadu, Andhra Pradesh and Kerala
B) ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ / Karnataka, Tamil Nadu, Kerala and Puducherry
C) ಕರ್ನಾಟಕ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ / Karnataka, Telangana, Andhra Pradesh and Maharashtra
D) ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಗೋವಾ / Karnataka, Tamil Nadu and Goa

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ) ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. / The basin spreads across Karnataka, Tamil Nadu, Kerala, and Puducherry.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (IRWD Act) ಸಂಸತ್ತು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು? / In which year did the Parliament enact the Inter-State River Water Disputes Act?

A) 1950
B) 1956
C) 1962
D) 1974

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 262ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಧಿಕಾರ ಬಳಸಿ ಸಂಸತ್ತು 1956 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು. / The Inter-State River Water Disputes Act was enacted in 1956.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ? / In which district of Karnataka does the Cauvery river originate at Talakaveri?

A) ಹಾಸನ / Hassan
B) ಕೊಡಗು / Kodagu
C) ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು / Chikkamagaluru
D) ಶಿವಮೊಗ್ಗ / Shivamogga

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. / Cauvery originates at Talakaveri in the Brahmagiri hills of Kodagu district.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮೇಕೆದಾಟು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯದ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಷ್ಟು ಟಿಎಂಸಿ (TMC) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ? / What is the estimated total gross storage capacity of the proposed Mekedatu reservoir?

A) 35 ಟಿಎಂಸಿ / 35 TMC
B) 50 ಟಿಎಂಸಿ / 50 TMC
C) 67 ಟಿಎಂಸಿ / 67 TMC
D) 100 ಟಿಎಂಸಿ / 100 TMC

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೇಕೆದಾಟು ಜಲಾಶಯದ ಒಟ್ಟು ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸುಮಾರು 67 ಟಿಎಂಸಿ ಆಗಿದೆ. / The reservoir is designed with a total storage capacity of around 67 TMC.