ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಆಡ್ವಾಣಿಯವರ 100ನೇ ಜನ್ಮದಿನ: ಶತಮಾನದ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ | L.K. Advani 100th Birthday Centenary Milestones

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ (ಬಿಜೆಪಿ) ಹಿರಿಯ ಮುತ್ಸದ್ದಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಆಡ್ವಾಣಿ ಅವರು 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ತಮ್ಮ 100ನೇ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
• 1927ರ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತದ ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ) ಜನಿಸಿದ ಆಡ್ವಾಣಿಯವರು ಶತಮಾನದ ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಶತಾಯುಷಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• 1980 ರಲ್ಲಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಇವರು, 1984 ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 2 ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತಂದ ಪ್ರಮುಖ ರೂವಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• 1990 ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನ ಸೋಮನಾಥದಿಂದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯವರೆಗೆ ಇವರು ಕೈಗೊಂಡ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ರಾಮ ರಥಯಾತ್ರೆ’ಯು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿತು.
• ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ (1998-2004) ದೇಶದ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ 7ನೇ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ (2002-2004) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2024 ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆ: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ‘ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ’ (Deputy Prime Minister) ಎಂಬ ಹುದ್ದೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ; ಇದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕೇತರ (Extra-constitutional) ಹುದ್ದೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿ: ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರು 1947 ರಿಂದ 1950 ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
• ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: 1954 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಭಾರತ ರತ್ನ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪುರಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ; ಡಾ. ಸರ್ವೆಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್, ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ ಮತ್ತು ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ಇದನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಸಾಧಕರು.
• ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಸಂವಿಧಾನದ 74 ಮತ್ತು 75ನೇ ವಿಧಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗೆ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಎಲ್.ಕೆ. ಆಡ್ವಾಣಿ ಜನ್ಮದಿನ: ನವೆಂಬರ್ 8, 1927 (ಕರಾಚಿ).
• ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವಾ ಅವಧಿ: 2002 ರಿಂದ 2004 (7ನೇ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿ).
• ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ: 1998 ರಿಂದ 2004.
• ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಥಯಾತ್ರೆ: ಸೋಮನಾಥದಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆ (1990).
• ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರದಾನ ವರ್ಷ: 2024.
• ಬಿಜೆಪಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷ: 1980 (ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಎ.ಬಿ. ವಾಜಪೇಯಿ).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಶತಮಾನದ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು (100th Birthday) ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡ ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಯಾರು? / Which former Deputy Prime Minister of India celebrated his centenary 100th birthday on November 8?

A) ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡ / H.D. Deve Gowda
B) ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಆಡ್ವಾಣಿ / L.K. Advani
C) ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ / Manmohan Singh
D) ಮುರಳಿ ಮನೋಹರ್ ಜೋಶಿ / Murli Manohar Joshi

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1927ರ ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಬಿಜೆಪಿಯ ಹಿರಿಯ ಮುತ್ಸದ್ದಿ ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಆಡ್ವಾಣಿ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ತಮ್ಮ 100ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಆಡ್ವಾಣಿ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ವನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು? / In which year was L.K. Advani conferred with India’s highest civilian honour, the Bharat Ratna?

A) 2015
B) 2019
C) 2024
D) 2026

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಲ್.ಕೆ. ಆಡ್ವಾಣಿ ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ 2024 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: 1990 ರಲ್ಲಿ ಎಲ್.ಕೆ. ಆಡ್ವಾಣಿ ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ರಾಮ ರಥಯಾತ್ರೆ’ಯು ಗುಜರಾತಿನ ಯಾವ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು? / From which holy site in Gujarat did L.K. Advani commence his historic ‘Ram Rath Yatra’ in 1990?

A) ದ್ವಾರಕಾ / Dwarka
B) ಸೋಮನಾಥ / Somnath
C) ಅಂಬಾಜಿ / Ambaji
D) ಪಾಲಿಟಾನಾ / Palitana

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1990 ರಲ್ಲಿ ಆಡ್ವಾಣಿಯವರು ಗುಜರಾತಿನ ಸೋಮನಾಥದಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯವರೆಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ‘ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ’ (Deputy Prime Minister) ಹುದ್ದೆಯ ಕುರಿತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವೇನು? / What is the constitutional status of the post of ‘Deputy Prime Minister’ in India?

A) ಸಂವಿಧಾನದ 75ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆ
B) ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕೇತರ ಹುದ್ದೆ
C) ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ರಚಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹುದ್ದೆ
D) ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗಿಂತ ಉನ್ನತವಾದ ಸ್ಥಾನಮಾನ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಯು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಮೂದಾಗದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕೇತರ (Extra-constitutional) ಹುದ್ದೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜಕೀಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪುಟ ದರ್ಜೆ ಸಚಿವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಗೌರವ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು ಯಾರು? / Who served as the first Deputy Prime Minister and first Home Minister of independent India?

A) ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ / Sardar Vallabhbhai Patel
B) ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ / Morarji Desai
C) ಚೌಧರಿ ಚರಣ್ ಸಿಂಗ್ / Chaudhary Charan Singh
D) ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ / Jagjivan Ram

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಉಕ್ಕಿನ ಮನುಷ್ಯ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ದೇಶದ ಮೊದಲ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಆಡ್ವಾಣಿಯವರು ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಎಷ್ಟನೇ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು? / L.K. Advani served as which numbered Deputy Prime Minister of India in the Atal Bihari Vajpayee government?

A) 5ನೇ / 5th
B) 6ನೇ / 6th
C) 7ನೇ / 7th
D) 8ನೇ / 8th

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಲ್.ಕೆ. ಆಡ್ವಾಣಿ ಅವರು 2002 ರಿಂದ 2004 ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ 7ನೇ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (ಬಿಜೆಪಿ) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / In which year was the Bharatiya Janata Party (BJP) officially founded?

A) 1977
B) 1980
C) 1984
D) 1990

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜನಸಂಘದ ನಾಯಕರು ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಏಪ್ರಿಲ್ 6, 1980 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು (ಬಿಜೆಪಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ಎ.ಬಿ. ವಾಜಪೇಯಿ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಎಲ್.ಕೆ. ಆಡ್ವಾಣಿಯವರ ಕುರಿತ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಅವರು ‘ಮೈ ಕಂಟ್ರಿ ಮೈ ಲೈಫ್’ (My Country My Life) ಎಂಬ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 2. ಅವರು ಭಾರತದ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider statements regarding L.K. Advani: 1. He authored the autobiography ‘My Country My Life’. 2. He is among the longest-serving Home Ministers of India. Which is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ
B) 2 ಮಾತ್ರ
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಲ್.ಕೆ. ಆಡ್ವಾಣಿಯವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ‘ಮೈ ಕಂಟ್ರಿ ಮೈ ಲೈಫ್’ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು 1998 ರಿಂದ 2004 ರವರೆಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡೂ ಸರಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು? / In which year was India’s highest civilian award ‘Bharat Ratna’ instituted?

A) 1950
B) 1952
C) 1954
D) 1956

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 1954 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಿಗೆ (Leader of Opposition) ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು? / Under which Act was statutory recognition and Cabinet rank accorded to the Leader of the Opposition in Parliament?

A) ಲೋಕಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1951
B) ಸಂಸತ್ತಿನ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1977 (Salary and Allowances of Leaders of Opposition in Parliament Act, 1977)
C) ಸಂವಿಧಾನದ 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ
D) ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1955

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1977 ರ ಶಾಸನದ (Salary and Allowances of Leaders of Opposition in Parliament Act, 1977) ಮೂಲಕ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಿಗೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವ ದರ್ಜೆಯ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.