ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆ ಬಳಕೆ: ನೂತನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ | Karnataka Guidelines on Captive Elephant Deployment

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ, ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆಯು ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಳಗಿಸಿದ ಆನೆಗಳನ್ನು (Captive Elephants) ಬಳಸುವ ಕುರಿತು ನೂತನ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 10 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚದ ನೂತನ ಅರಣ್ಯ ಭವನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಸಚಿವ ರಾಮಲಿಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಅವರು, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಲಿಖಿತ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
• ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸುವ ಮುನ್ನ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಜನದಟ್ಟಣೆ, ಶಬ್ದ ಹಾಗೂ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿತವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕನಿಷ್ಠ 20 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ತಾಲೀಮು (Rehearsal/Training) ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಈ ನೂತನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಗಳ ಜಂಟಿ ಸರ್ವೇ ಕಾರ್ಯ ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1972 (WPA, 1972): ಭಾರತೀಯ ಆನೆಗಳನ್ನು (Elephas maximus) ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವ ಶೆಡ್ಯೂಲ್-1 (Schedule I) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ (Project Elephant, 1992): ಆನೆಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ, ಸಂಚಾರ ಕಾರಿಡಾರ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಆನೆ ಸಂಘರ್ಷ ತಗ್ಗಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು 1992 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರಾಣಿ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2010 ರಲ್ಲಿ ಆನೆಯನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರಾಣಿ’ (National Heritage Animal) ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಆನೆ ಗಣತಿ: ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡು ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕವಾಗಿದ್ದು (6,000 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಆನೆಗಳು), ಬಂಡೀಪುರ ಮತ್ತು ನಾಗರಹೊಳೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿವೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವ ಕಾಲಮಿತಿ: ಕನಿಷ್ಠ 1 ತಿಂಗಳು (30 ದಿನಗಳು) ಮುಂಚಿತವಾಗಿ.
• ಕಡ್ಡಾಯ ತಾಲೀಮು ಅವಧಿ: ಕನಿಷ್ಠ 20 ದಿನಗಳು.
• ಇಲಾಖೆ: ಅರಣ್ಯ, ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ.
• ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ: 1992.
• ಐಯುಸಿಎನ್ ಸ್ಥಿತಿ: ಏಷ್ಯನ್ ಆನೆ - ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ (Endangered).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ನೂತನ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ? / According to new Karnataka guidelines, how much in advance must permission be sought to deploy elephants in public events?

A) 10 ದಿನಗಳು / 10 days
B) 15 ದಿನಗಳು / 15 days
C) 1 ತಿಂಗಳು (30 ದಿನಗಳು) / 1 month
D) 2 ತಿಂಗಳು / 2 months

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಆದೇಶದ ಅನ್ವಯ ದಸರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮುನ್ನ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತಾಲೀಮು (Rehearsal) ನಡೆಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ? / For how many minimum days must elephants undergo rehearsals prior to participating in public events?

A) 7 ದಿನಗಳು / 7 days
B) 10 ದಿನಗಳು / 10 days
C) 15 ದಿನಗಳು / 15 days
D) 20 ದಿನಗಳು / 20 days

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 20 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪೂರ್ವ ತಾಲೀಮು ನಡೆಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ (Project Elephant) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು? / In which year did the Government of India launch Project Elephant?

A) 1973
B) 1982
C) 1992
D) 2002

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಏಷ್ಯನ್ ಆನೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯವು 1992 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಆನೆಯನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರಾಣಿ’ (National Heritage Animal) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು? / In which year was the elephant declared as the National Heritage Animal of India?

A) 2005
B) 2010
C) 2014
D) 2018

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು 2010 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆನೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972 ರ (WPA) ಯಾವ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆನೆಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Schedule of the Wildlife Protection Act, 1972 is the Indian Elephant protected with highest penalties?

A) ಶೆಡ್ಯೂಲ್ I / Schedule I
B) ಶೆಡ್ಯೂಲ್ II / Schedule II
C) ಶೆಡ್ಯೂಲ್ III / Schedule III
D) ಶೆಡ್ಯೂಲ್ IV / Schedule IV

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹುಲಿ, ಸಿಂಹಗಳಂತೆ ಆನೆಯೂ ಸಹ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಶೆಡ್ಯೂಲ್-1 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡು ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. 2. ವಿಶ್ವ ಆನೆ ದಿನವನ್ನು (World Elephant Day) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 12 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Consider the statements: 1. Karnataka harbors the largest population of wild elephants in India. 2. World Elephant Day is observed annually on August 12. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 6,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆನೆಗಳಿವೆ (ದೇಶದಲ್ಲೇ ಗರಿಷ್ಠ) ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 12 ರಂದು ವಿಶ್ವ ಆನೆ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟದ (IUCN) ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ (Red List) ಏಷ್ಯನ್ ಆನೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ (Conservation Status) ಏನು? / What is the IUCN Red List conservation status of the Asian Elephant (Elephas maximus)? reflex

A) ಗಂಭೀರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ (Critically Endangered)
B) ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ (Endangered)
C) ದುರ್ಬಲ ಪ್ರಭೇದ (Vulnerable)
D) ಕನಿಷ್ಠ ಆತಂಕದ ಪ್ರಭೇದ (Least Concern)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಯುಸಿಎನ್ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ಆನೆಯನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ (Endangered) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ (ಆಫ್ರಿಕನ್ ಕಾಡಾನೆ Vulnerable ಆಗಿದೆ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಆನೆಗಳ ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಹಂತಕರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಯಾವುದು? / Which international monitoring programme tracks illegal killing of elephants?

A) ಮೈಕ್ (MIKE - Monitoring the Illegal Killing of Elephants)
B) ಟ್ರಾಫಿಕ್ (TRAFFIC)
C) ಸೈಟ್ಸ್ (CITES)
D) ಪಾಂಡಾ (PANDA)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): CITES ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ MIKE (Monitoring the Illegal Killing of Elephants) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಆನೆಗಳ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಕಣ್ಗಾವಲಿಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಜಂಬೂಸವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆನೆಯ ತೂಕ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಿಬಿರ ಯಾವುದು? / Which premier elephant camp in Karnataka trains Dasara elephants including the Ambari bearer?

A) ದುಬಾರೆ ಆನೆ ಶಿಬಿರ / Dubare Elephant Camp
B) ಮತ್ತಿಗೋಡು ಆನೆ ಶಿಬಿರ / Mathigodu Elephant Camp
C) ಸಕ್ರೆಬೈಲು ಆನೆ ಶಿಬಿರ / Sakrebyle Elephant Camp
D) ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಆನೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ / Bannerghatta

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಾಗರಹೊಳೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತಿಗೋಡು ಮತ್ತು ದುಬಾರೆ ಶಿಬಿರಗಳಿಂದ ದಸರಾ ಅಂಬಾರಿ ಆನೆಗಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮಾನವ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು (Human-Elephant Conflict) ತಗ್ಗಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಗಡಿನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಶಬ್ದ ಹೊರಡಿಸುವ ಯಾವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ? / Which bio-acoustic technique was introduced by Indian Railways to deter elephants from crossing rail tracks?

A) ಪ್ಲಾನ್ ಬೀ (Plan Bee)
B) ಆಪರೇಷನ್ ಗಜ (Operation Gaja)
C) ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ರಿ-ಹ್ಯಾಬ್ (Project RE-HAB)
D) ಮಿಷನ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ (Mission Elephant)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆನೆಗಳು ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಜೇನುನೊಣದ ಝೇಂಕಾರ ಮೊಳಗಿಸುವ ಪ್ಲಾನ್ ಬೀ (Plan Bee) ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ.