ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳು | Karnataka Drought Situation and Relief

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುತೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. / Severe rainfall deficits have led to more than 200 taluks in Karnataka being categorized as drought-affected.
• ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ‘ತೀವ್ರ’ ಮತ್ತು ‘ಸಾಧಾರಣ’ ಎಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ 2016 ರ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೈಪಿಡಿ (Drought Manual 2016) ಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Drought classification strictly follows criteria mandated in the Union Government’s Manual for Drought Management (2016).
• ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರಿಗೆ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಧಿ (SDRF) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಧಿ (NDRF) ಯಿಂದ ಅನುದಾನ ಕೋರಿದೆ. / Financial relief operations rely on the State Disaster Response Fund (SDRF) and requests to the National Disaster Response Fund (NDRF).
• ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಶೇಕಡಾವಾರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಸೂಚ್ಯಂಕ (Soil Moisture Index) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. / Verification incorporates dry spells, remote sensing vegetation indices, and soil moisture data.
• ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ (MGNREGA) ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳನ್ನು 100 ರಿಂದ 150 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. / Proposals involve expanding MGNREGA guaranteed work from 100 days to 150 days in declared drought areas.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳನ್ನು (SDMA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. / Disaster Management Act, 2005 provides institutional frameworks for disaster relief through NDMA and SDMAs.
• ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಪಾತ್ರ: ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ (SDRF/NDRF) ಅನುದಾನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು (ವಿಧಿ 280) ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. / Funding proportions between Centre and States are determined by the Finance Commission (Article 280).
• ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಕಾಯ್ದೆ (MGNREGA 2005): ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. / MGNREGA offers a statutory guarantee of livelihood during drought shocks.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ನೂತನ ಕೈಪಿಡಿ ಬಿಡುಗಡೆ: 2016. / Revised Manual for Drought Management: 2016.
• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿ: 2005. / Disaster Management Act enacted in: 2005.
• ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿಧಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಪಾಲು (ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು): 75:25. / SDRF contribution for general states: 75 percent (Centre) and 25 percent (State).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಯಾವ ವರ್ಷದ ‘ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೈಪಿಡಿ’ (Manual for Drought Management) ಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Which year’s ‘Manual for Drought Management’ guidelines are currently followed for declaring drought in India?

A) 2005
B) 2009
C) 2016
D) 2020

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ 2016 ರ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೈಪಿಡಿ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅನ್ವಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಬರ ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ. / States declare drought following the updated Manual for Drought Management (2016).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NDMA) ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯಾರು? / Who is the ex-officio Chairperson of the National Disaster Management Authority (NDMA)?

A) ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು / Union Home Minister
B) ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ / Prime Minister of India
C) ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ / President of India
D) ಪರಿಸರ ಸಚಿವರು / Minister of Environment

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಅನ್ವಯ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು NDMA ಯ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. / The Prime Minister of India is the ex-officio Chairperson of NDMA.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಧಿಗೆ (SDRF) ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅನುದಾನದ ಅನುಪಾತವೆಷ್ಟು? / What is the funding ratio between Centre and General States for SDRF?

A) 50:50
B) 60:40
C) 75:25
D) 90:10

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ SDRF ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಪಾಲು 75 ಪ್ರತಿಶತ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಪಾಲು 25 ಪ್ರತಿಶತ ಇರುತ್ತದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಇದು 90:10 ಇರುತ್ತದೆ. / The contribution ratio is 75:25 for general category states.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ನರೇಗಾ (MGNREGA) ಯೋಜನೆಗೆ సంబంధಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements regarding MGNREGA:
1. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ 100 ದಿನಗಳ ಖಾತರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. / It guarantees 100 days of wage employment in normal conditions.
2. ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಅಧಿಸೂಚಿತ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 150 ದಿನಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. / It can be enhanced to 150 days in notified drought-hit areas.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 50 ದಿನಗಳ (ಒಟ್ಟು 150 ದಿನಗಳು) ಕೂಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸಲು ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಎರಡೂ ಸರಿ. / Both statements are correct.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (SDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ? / Who heads the State Disaster Management Authority (SDMA)?

A) ರಾಜ್ಯಪಾಲರು / Governor
B) ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ / Chief Minister
C) ಕಂದಾಯ ಸಚಿವರು / Revenue Minister
D) ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ / Chief Secretary

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ SDMA ಗೆ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. / The respective Chief Minister chairs the SDMA.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಳತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ / Match the following drought assessment indices:

ಸೂಚ್ಯಂಕ (List I)	ಮಾಪನ (List II)
1. NDVI	a. ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಹಸಿರು ಸೂಚ್ಯಂಕ
2. SPI	b. ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಚಲನೆ (Standardized Precipitation Index)
3. SMI	c. ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಸೂಚ್ಯಂಕ (Soil Moisture Index)

A) 1-a, 2-b, 3-c
B) 1-b, 2-a, 3-c
C) 1-c, 2-a, 3-b
D) 1-a, 2-c, 3-b

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): NDVI ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು, SPI ಮಳೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ SMI ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / All are standard scientific parameters for drought declaration.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Under which Article of the Indian Constitution is the Finance Commission constituted?

A) ವಿಧಿ 268 / Article 268
B) ವಿಧಿ 275 / Article 275
C) ವಿಧಿ 280 / Article 280
D) ವಿಧಿ 300 / Article 300

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 280 ರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. / Constituted under Article 280 by the President.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಬರಗಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ NDRF ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which ministry approves and releases NDRF funds for natural calamities?

A) ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Agriculture
B) ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
C) ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Jal Shakti
D) ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Rural Development

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರ ನೇತೃತ್ವದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯು (HLMC) ಪರಿಹಾರ ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. / Approved by the high-level committee under the Ministry of Home Affairs.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ನರೇಗಾ (MGNREGA) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು? / In which year was the MGNREGA Act passed by the Indian Parliament?

A) 2002
B) 2005
C) 2008
D) 2010

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನರೇಗಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿ 2006 ರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. / Enacted in 2005 to guarantee rural employment.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ ಯಾವುದು? / Which is the nodal administrative department for disaster management and drought relief in Karnataka?

A) ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ / Department of Agriculture
B) ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ / Revenue Department
C) ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ / Rural Development Department
D) ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆ / Water Resources Department

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಬರ ಘೋಷಣೆಯು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ (ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೋಶ) ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. / Administered through the Disaster Management cell of the Revenue Department.

---