ಜಿಯೋ ಐಪಿಒಗೆ 1 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಜಿ: ಭಾರತೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆ | Jio Platforms Historic IPO Record

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಸಮೂಹದ ಜಿಯೋ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಐಪಿಒ (Initial Public Offering - IPO) ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
• ಷೇರುಗಳ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಮುಕ್ತಾಯದ ವೇಳೆಗೆ ಒಂದು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಾರೀ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (97 ಲಕ್ಷ ಅರ್ಜಿಗಳು), ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಬಜಾಜ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದಿದ್ದಾರೆ.
• ಜಿಯೋ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ಸ್‌ನ 19.75 ಕೋಟಿ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 22.19 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಡ್‌ಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿವೆ.
• ಅರ್ಹ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ (QIB) ಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದ 4.9 ಕೋಟಿ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಬರೊಬ್ಬರಿ 345.75 ಕೋಟಿ ಷೇರುಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಬಂದಿದೆ.
• ಸಾಂಸ್ಥಿಕೇತರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ (NII) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಗಿಂತ 14 ಪಟ್ಟು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ (Retail) 2.72 ಪಟ್ಟು ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
• ಬುಧವಾರ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಆರಂಭವಾದ ಕೇವಲ 100 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಐಪಿಒ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭರ್ತಿಯಾಗಿ ಭಾರತದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ವೇಗದ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸೆಬಿ (SEBI): ಭಾರತೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿಯು SEBI Act, 1992 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ: ಹೊಸ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ವಿತರಿಸುವುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (Primary Market / IPO) ಆಗಿದ್ದು, ನಂತರದ ದಿನನಿತ್ಯದ ವಹಿವಾಟು ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ (Secondary Market) ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
• QIB ಮತ್ತು ASBA ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಅರ್ಹ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬಿಡ್ಡುದಾರರು (QIB) ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಐಪಿಒ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ASBA (Application Supported by Blocked Amount) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (BSE - ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು, 1875) ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (NSE - 1992).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ದಾಖಲೆ: 1 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಅರ್ಜಿಗಳು (ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ).
• ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಬ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಮಯ: ಕೇವಲ 100 ನಿಮಿಷಗಳು.
• ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಬ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಪ್ರಮಾಣ: 22.19 ಪಟ್ಟು.
• ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ: Securities and Exchange Board of India (SEBI).
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಮುಂಬೈ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 1 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆ ಬರೆದ ಐಪಿಒ (IPO) ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which company scripted a historic all-time record by receiving over 1 crore applications in its IPO?

A) ಬಜಾಜ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ / Bajaj Housing Finance
B) ವಾರೀ ಎನರ್ಜೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ / Waaree Energies Ltd
C) ಜಿಯೋ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ಸ್ / Jio Platforms
D) ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ / Indian Oil Corporation

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಿಯೋ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ಸ್‌ನ ಐಪಿಒಗೆ ಒಂದು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ‘IPO’ ನ ಪೂರ್ಣ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What is the full form of the financial term ‘IPO’?

A) International Public Option
B) Initial Public Offering
C) Institutional Portfolio Operation
D) Integrated Primary Output

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು Initial Public Offering (IPO) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which statutory body regulates the securities and capital markets in India?

A) ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) / Reserve Bank of India
B) ಭಾರತೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿ (SEBI) / SEBI
C) ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Corporate Affairs
D) ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ / FSDC

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು SEBI Act, 1992 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಬಿ (SEBI) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಐಪಿಒ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಹಣವನ್ನು ಡೆಬಿಟ್ ಮಾಡದೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ (Hold) ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಯಾವುದು? / Which payment mechanism enables IPO investors to block funds in bank accounts until allotment?

A) NEFT
B) RTGS
C) ASBA (Application Supported by Blocked Amount)
D) IMPS

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಪಿಒ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೇ ASBA (Application Supported by Blocked Amount) ಆಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಜಿಯೋ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಐಪಿಒ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಆರಂಭವಾದ ಎಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಷೇರುಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡ್ ಆಗುವ ಮೂಲಕ ಅತಿವೇಗದ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿತು? / Within how much time was the Jio Platforms IPO fully subscribed on its opening day?

A) 30 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ / 30 minutes
B) 60 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ / 60 minutes
C) 100 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ / 100 minutes
D) 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ / 24 hours

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಿಯೋ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಐಪಿಒ ಆರಂಭವಾದ ಕೇವಲ 100 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲೇ ನಿಗದಿತ ಷೇರುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (BSE) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / In which year was Asia’s oldest stock exchange, the Bombay Stock Exchange (BSE), founded?

A) 1857
B) 1875
C) 1905
D) 1947

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರೇಮ್‌ಚಂದ್ ರಾಯ್‌ಚಂದ್ ಅವರಿಂದ ದಲಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ 1875 ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (BSE) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ‘QIB’ ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವು ಯಾವ ವರ್ಗದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ? / What does the term ‘QIB’ stand for in the context of IPO share allotments?

A) Qualified Institutional Buyers
B) Quality Investment Brokers
C) Quasi Institutional Banks
D) Quantitative Industrial Businesses

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): QIB ಎಂದರೆ Qualified Institutional Buyers (ಅರ್ಹ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಖರೀದಿದಾರರು). ಇವರು ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಜಿಯೋ ಐಪಿಒಗೆ ಮುನ್ನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 97 ಲಕ್ಷ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಕಂಪನಿ ಯಾವುದು? / Prior to Jio’s record, which company held the record for receiving around 97 lakh applications in its IPO?

A) ಎಲ್‌ಐಸಿ (LIC)
B) ಕೋಲ್ ಇಂಡಿಯಾ / Coal India
C) ವಾರೀ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ / Waaree Energies Ltd
D) ಝೊಮ್ಯಾಟೋ / Zomato

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಯೋಗಿಂತ ಮೊದಲು ವಾರೀ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (Waaree Energies Ltd) 97 ಲಕ್ಷ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕಂಪನಿಯು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ವಿತರಿಸಿದ ನಂತರ ಆ ಷೇರುಗಳನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಖರೀದಿ ಮಾಡುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is the market where existing securities are traded among investors after an IPO called?

A) ಸರಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ / Commodity Market
B) ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ / Primary Market
C) ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ / Secondary Market
D) ಹಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ / Money Market

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಪಿಒ ನಂತರ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಷೇರು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (Secondary Market) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಷೇರುಪೇಟೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚ್ಯಂಕವಾದ ‘ನಿಫ್ಟಿ 50’ (NIFTY 50) ಯಾವ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? / The benchmark index ‘NIFTY 50’ belongs to which Indian stock exchange?

A) ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (BSE)
B) ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (NSE)
C) ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್
D) ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಿಫ್ಟಿ 50 (NIFTY 50) ಸೂಚ್ಯಂಕವು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (NSE) ನ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೂಚ್ಯಂಕವಾಗಿದೆ (ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್ ಬಿಎಸ್‌ಇಗೆ ಸೇರಿದೆ).