ಸೌರವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಹತ್ತರ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು: 172 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಏರಿದ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ | India’s Solar Power Capacity Surge

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಸೌರವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುವತ್ತ ದಾಪುಗಾಲು ಇಟ್ಟಿದ್ದು, 2014ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 2.3 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (GW) ಇದ್ದ ಸೋಲಾರ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 172 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. / India made substantial strides in solar power, expanding its solar module manufacturing capacity from 2.3 GW in 2014 to 172 GW by March 2026.
• ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ (ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ) ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ 283.46 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ತಲುಪಿದೆ. / The country’s total non-fossil fuel electricity generation capacity reached 283.46 GW.
• ದೇಶದ 13 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 54 ಬೃಹತ್ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 11, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 8, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 8, ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ 7 ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 5 ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. / A total of 54 solar parks have been approved across 13 states, including 11 in Rajasthan, 8 in Madhya Pradesh, 8 in Uttar Pradesh, 7 in Gujarat, and 5 in Andhra Pradesh.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾವಗಡ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್, ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಭಾಡ್ಲಾ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರೇವಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮೆಗಾ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸೌರ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. / Karnataka’s Pavagada Solar Park, Rajasthan’s Bhadla Solar Park, and MP’s Rewa Ultra Mega Solar Park rank among India’s flagship projects.
• ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 11.49 ಲಕ್ಷ ಆಫ್‌ಗ್ರಿಡ್ ಸೋಲಾರ್ ಪಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ 15.89 ಲಕ್ಷ ಕೃಷಿ ಪಂಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಫೀಡರ್ ಮಟ್ಟದ ಸೌರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. / Under agriculture solarisation (PM-KUSUM), 11.49 lakh off-grid solar pumps were installed and 15.89 lakh agricultural pumps received feeder-level solarisation.
• ರೈತರ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ 1,726 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸೌರ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 21.77 ಲಕ್ಷ ಅನ್ನದಾತರಿಗೆ ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿರಂತರ ಹಗಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆತಿದೆ. / 1,726 MW of decentralized solar plants were installed on farmers’ land, benefiting 21.77 lakh farmers across the nation.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ (International Solar Alliance - ISA): 2015ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಸಿಒಪಿ-21 ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಹರಿಯಾಣದ ಗುರುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. / International Solar Alliance (ISA): Co-founded by India and France at COP21 Paris in 2015, headquartered in Gurugram, India.
• ಪಂಚಾಮೃತ ಗುರಿಗಳು (COP26 Panchamrit Pledges): 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 500 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು 2070ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ (Net Zero) ತಲುಪುವುದು. / COP26 Panchamrit: Reaching 500 GW non-fossil capacity by 2030 and achieving Net Zero by 2070.
• ಪಿಎಂ-ಕುಸುಮ್ ಯೋಜನೆ (PM-KUSUM): ಪ್ರಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಊರ್ಜಾ ಸುರಕ್ಷಾ ಏವಂ ಉತ್ತಾನ್ ಮಹಾಭಿಯಾನ್, 2019ರಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಸೌರ ನೀರಾವರಿ ಪಂಪ್ ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. / PM-KUSUM: Launched in 2019 by MNRE to de-dieselise the farm sector and provide solar water pumps.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಸೋಲಾರ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಮಾರ್ಚ್ 2026): 172 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (2014ರಲ್ಲಿ 2.3 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್) / Solar Module Capacity: 172 GW (up from 2.3 GW in 2014).
• ಒಟ್ಟು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 283.46 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ / Non-Fossil Fuel Energy Capacity: 283.46 GW.
• ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ: 13 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 54 ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು / Total Approved Solar Parks: 54 parks across 13 states.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸೌರ ಪಾರ್ಕ್: ಪಾವಗಡ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್ (ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಳ, ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ) / Karnataka Key Asset: Pavagada Solar Park (Tumakuru district).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದ ಸೋಲಾರ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 2014ರಲ್ಲಿದ್ದ 2.3 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ? / India’s solar module manufacturing capacity surged from 2.3 GW in 2014 to what level by March 2026?

A) 100 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ / 100 GW
B) 145 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ / 145 GW
C) 172 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ / 172 GW
D) 250 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ / 250 GW

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಸೋಲಾರ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 2014ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 2.3 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಇತ್ತು, ಇದು ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ 172 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ. / India’s solar module capacity grew exponentially from 2.3 GW in 2014 to 172 GW by March 2026.