ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆ 15,976 ಕೋಟಿ ಯೂನಿಟ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆ: ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆ | India October Power Consumption Rises to 15976 Crore Units

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯು 15,976 ಕೋಟಿ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳಿಗೆ (Billion Units - BU) ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. / According to Ministry of Power statistics, India’s gross electricity consumption surged to 15,976 crore units (approx 159.76 BU) in October.
• ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಗೆ (13,107 ಕೋಟಿ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳು) ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 21.88 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. / This represents an impressive year-on-year growth rate of 21.88% compared to 13,107 crore units in the corresponding period of the previous year.
• ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಿನದ ಗರಿಷ್ಠ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯು (Peak Power Demand) 210.82 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ (GW) ಮುಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತೀವ್ರ ಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದೆ. / The country’s peak electricity demand met during the month climbed to 210.82 Gigawatts (GW).
• ಹಬ್ಬದ ಋತುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. / The surge in electrical energy consumption was driven by heightened festive manufacturing, commerce, and irrigation pump loads.
• ಭಾರತವು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಿಂದ (ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿ) ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. / The national grid integrated record renewable energy inflows from solar and wind resources to meet the surge.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 (Electricity Act, 2003): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರಸರಣ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರೂಪಿಸಲು ಈ ಸಮಗ್ರ ಶಾಸನವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. / The Electricity Act, 2003 provides the statutory framework for restructuring generation, transmission, and open access distribution.
• ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (Central Electricity Authority - CEA): ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ 2003 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 70 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀತಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / The Central Electricity Authority (CEA) is the statutory body advising the Government on national power policy and system planning.
• ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿ (Seventh Schedule): ‘ವಿದ್ಯುತ್’ (Electricity) ವಿಷಯವು ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ (Concurrent List - Entry 38). ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳೆರಡೂ ಇದರ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನು ರಚಿಸಬಹುದು. / ‘Electricity’ is listed under Entry 38 of the Concurrent List in the Seventh Schedule.
• ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಗುರಿ (COP26 Panchamrit): 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 500 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (GW) ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಹೊಂದಿದೆ. / India is committed to installing 500 GW of non-fossil fuel capacity by 2030 under its Panchamrit climate pledges.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಒಟ್ಟು ಬಳಕೆ: 15,976 ಕೋಟಿ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳು / October Consumption: 15,976 crore units
• ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ: 21.88% / Annual Growth Rate: 21.88%
• ಗರಿಷ್ಠ ಬೇಡಿಕೆ: 210.82 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (GW) / Peak Power Demand: 210.82 GW
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನ: ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ (Entry 38) / Constitutional Entry: Concurrent List (Entry 38)
• ಶಾಸನ: ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 / Governing Law: Electricity Act, 2003

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ‘ವಿದ್ಯುತ್’ (Electricity) ವಿಷಯವು ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? / Under which List of the Seventh Schedule is ‘Electricity’ classified in the Constitution?

A) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ / Union List
B) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ / State List
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ / Concurrent List
D) ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರಗಳು / Residuary List

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರವೇಶ 38 (Entry 38) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಷಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. / Electricity is placed under Entry 38 of the Concurrent List in the Seventh Schedule.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನ ಯಾವುದು? / Which landmark comprehensive legislation governs the power sector in India?

A) ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1948 / Electricity Act, 1948
B) ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 / Electricity Act, 2003
C) ಭಾರತೀಯ ಇಂಧನ ಕಾಯ್ದೆ, 2001 / Energy Act, 2001
D) ಇಂಧನ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 / Energy Conservation Act, 2005

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪುನರ್‌ರಚಿಸಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 (Electricity Act, 2003) ಆಗಿದೆ. / The Electricity Act, 2003 is the foundational law regulating the power generation and transmission sectors.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್‌ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನದಂಡ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CEA) ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / Under which Ministry does the Central Electricity Authority (CEA) function?

A) ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of New and Renewable Energy
B) ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Power
C) ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Coal
D) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Science and Technology

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Power) ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / The CEA is a statutory body under the aegis of the Ministry of Power.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತದ ‘ಒನ್ ನೇಷನ್, ಒನ್ ಗ್ರಿಡ್, ಒನ್ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ’ (One Nation, One Grid) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which central public sector enterprise operates the National Power Grid in India?

A) ಎನ್‌ಟಿಪಿಸಿ (NTPC) / NTPC
B) ಪವರ್ ಗ್ರಿಡ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (POWERGRID) / Power Grid Corporation of India (POWERGRID)
C) ಬಿಎಚ್‌ಇಎಲ್ (BHEL) / BHEL
D) ಎನ್‌ಎಚ್‌ಪಿಸಿ (NHPC) / NHPC

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಹಾರತ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಪವರ್ ಗ್ರಿಡ್ (PGCIL) ಇಡೀ ದೇಶದ ಅಂತರ-ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಗ್ರಿಡ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / POWERGRID (PGCIL) is the Maharatna central utility transmitting bulk power across the national grid.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶವಾಗಿದೆ. 2. ಭಾರತವು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 500 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. / Consider the statements: 1. India is the 3rd largest producer of electricity in the world. 2. India aims for 500 GW of non-fossil capacity by 2030. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 3ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿದ್ದು, 500 GW ಶುದ್ಧ ಇಂಧನದ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. / Both statements are correct; India ranks 3rd in global electricity generation and targets 500 GW non-fossil power by 2030.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಇಂಧನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 2002 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ‘ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ ಎಫಿಷಿಯನ್ಸಿ’ (BEE) ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of the Bureau of Energy Efficiency (BEE) located?

A) ಮುಂಬೈ / Mumbai
B) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
C) ಬೆಂಗಳೂರು / Bengaluru
D) ಹೈದರಾಬಾದ್ / Hyderabad

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸ್ಟಾರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡುವ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ ಎಫಿಷಿಯನ್ಸಿ (BEE) ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. / The Bureau of Energy Efficiency (BEE) operates from New Delhi.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which state utility is responsible for power transmission infrastructure across Karnataka?

A) ಬೆಸ್ಕಾಂ (BESCOM) / BESCOM
B) ಕೆಪಿಟಿಸಿಎಲ್ (KPTCL) / KPTCL
C) ಕೆಪಿಸಿಎಲ್ (KPCL) / KPCL
D) ಹೆಸ್ಕಾಂ (HESCOM) / HESCOM

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (KPTCL) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / KPTCL is Karnataka’s designated state transmission utility.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 1897 ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? / Where was India’s first hydroelectric power installation set up in 1897?

A) ಶಿವನಸಮುದ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ / Shivanasamudra, Karnataka
B) ಸಿಡ್ರಾಪಾಂಗ್, ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ) / Sidrapong, Darjeeling (West Bengal)
C) ಕೊಯ್ನಾ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ / Koyna, Maharashtra
D) ಭಾಕ್ರಾ ನಂಗಲ್, ಪಂಜಾಬ್ / Bhakra Nangal, Punjab

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು 1897 ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನ ಸಿಡ್ರಾಪಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು (1902 ರಲ್ಲಿ ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಆರಂಭವಾಯಿತು). / India’s first hydroelectric station was commissioned in 1897 at Sidrapong, Darjeeling.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: 1902 ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಜಲಪಾತದ ಬಳಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? / Near which waterfall was Asia’s pioneering hydro-power station established in Karnataka in 1902?

A) ಜೋಗ ಜಲಪಾತ / Jog Falls
B) ಗೋಕಾಕ್ ಜಲಪಾತ / Gokak Falls
C) ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲಪಾತ / Shivanasamudra Falls
D) ಅಬ್ಬಿ ಜಲಪಾತ / Abbey Falls

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೈಸೂರು ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದ ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 1902 ರಲ್ಲಿ ಶಿವನಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಆರಂಭಿಸಿ ಕೋಲಾರದ ಕೆಜಿಎಫ್ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡಲಾಯಿತು. / Asia’s major hydroelectric plant was commissioned in 1902 at Shivanasamudra to power the Kolar Gold Fields.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಣಾ ಕಂಪನಿಗಳ (DISCOMs) ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಲ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆ ಯಾವುದು? / Which flagship revival package was launched by the Union Government for financial restructuring of power DISCOMs?

A) ಉದಯ್ ಯೋಜನೆ (UDAY Scheme) / UDAY Scheme
B) ಪಿಎಂ ಕುಸುಮ್ (PM-KUSUM) / PM-KUSUM
C) ಉಜಾಲಾ ಯೋಜನೆ (UJALA Scheme) / UJALA Scheme
D) ಸೌಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (SAUBHAGYA Scheme) / SAUBHAGYA Scheme

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಿಸ್ಕಾಮ್‌ಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆಗಾಗಿ ಉದಯ್ (Ujwal DISCOM Assurance Yojana - UDAY) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. / The UDAY (Ujwal DISCOM Assurance Yojana) was launched for the turnaround of state electricity distribution companies.