ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎಲ್ಇಡಿ ಗುಮ್ಮಟ ತಾರಾಲಯ 'ಕಾಸ್ಮೋಸ್' ಉದ್ಘಾಟನೆ | India's First LED Dome Planetarium 'COSMOS' Inaugurated in Mysuru

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary and Exam Analysis)

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ವಿವರಣೆ (Detailed Current Affairs Explanation)

• ನವೆಂಬರ್ 13, 2026 ರಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಮೋಸ್ (COSMOS) ತಾರಾಲಯವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. / Prime Minister Narendra Modi inaugurated the COSMOS planetarium on the University of Mysore campus on November 13, 2026.
• ಇದು ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಎಲ್ಇಡಿ ಗುಮ್ಮಟ ತಾರಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಇದು 4.2 ಕೋಟಿ ಎಲ್ಇಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 15-ಮೀಟರ್ ಓರೆಯಾದ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. / It is the first LED dome planetarium in India, featuring a 15-metre tilted dome containing 4.2 crore LEDs.
• ಈ ತಾರಾಲಯವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ (ಐಐಎ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. / The planetarium was developed by the Indian Institute of Astrophysics (IIA), Bengaluru.
• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ ಆಧಾರಿತ ತಾರಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಎಲ್ಇಡಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ವೀಕ್ಷಣಾ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. / Unlike conventional projector-based planetariums, the LED technology offers a spectacular viewing experience in real-time.
• ತಾರಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. / The astronomy shows at the planetarium will be available in Kannada, English, and Hindi.
• ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. / Located at the foothills of Chamundi Hills, this center will serve as an astronomy education, research, and training hub.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static General Studies Linkage)

• ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ (IIA) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. / The Indian Institute of Astrophysics (IIA) is an autonomous institute under the Department of Science and Technology, headquartered in Bengaluru.
• ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು 1916 ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. / The University of Mysore was established in 1916 by Nalwadi Krishnaraja Wadiyar.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights)

• ತಾರಾಲಯದ ಹೆಸರು: ಕಾಸ್ಮೋಸ್-ಮೈಸೂರು (COSMOS-Mysuru). / Name of the planetarium: COSMOS-Mysuru.
• ಸ್ಥಳ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್. / Location: University of Mysore campus.
• ವಿಶೇಷತೆ: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎಲ್ಇಡಿ ಗುಮ್ಮಟ ತಾರಾಲಯ. / Speciality: First LED dome planetarium in India.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ: ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್. / Developed by: Indian Institute of Astrophysics.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ (Examination Relevance)

• ಈ ವಿಷಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. / This topic is highly important for the Science and Technology and current affairs section of Karnataka competitive exams.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (Topic-Based Multiple-Choice Questions)

ಪ್ರಶ್ನೆ 1 (Question 1): ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎಲ್ಇಡಿ ಗುಮ್ಮಟ ತಾರಾಲಯ ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / In which city is COSMOS, the first LED dome planetarium in India recently inaugurated, located?

A) ಬೆಂಗಳೂರು / Bengaluru
B) ಮೈಸೂರು / Mysuru
C) ಮಂಗಳೂರು / Mangaluru
D) ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ / Hubballi

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ತಾರಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. / The COSMOS planetarium is located in Mysuru, Karnataka.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2 (Question 2): ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ತಾರಾಲಯವನ್ನು ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ? / Which organization developed the COSMOS planetarium in Mysuru?

A) ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) / Indian Space Research Organisation (ISRO)
B) ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ (ಐಐಎಸ್‌ಸಿ) / Indian Institute of Science (IISc)
C) ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ (ಐಐಎ) / Indian Institute of Astrophysics (IIA)
D) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ತಾರಾಲಯ / Jawaharlal Nehru Planetarium

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈ ಆಧುನಿಕ ತಾರಾಲಯವನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. / This modern planetarium was developed by the Indian Institute of Astrophysics.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3 (Question 3): ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ತಾರಾಲಯದ ಎಲ್ಇಡಿ ಗುಮ್ಮಟದ ವ್ಯಾಸ ಎಷ್ಟು? / What is the diameter of the LED dome of the COSMOS planetarium?

A) 10 ಮೀಟರ್ / 10 metres
B) 12 ಮೀಟರ್ / 12 metres
C) 15 ಮೀಟರ್ / 15 metres
D) 20 ಮೀಟರ್ / 20 metres

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇದು 15 ಮೀಟರ್ ಓರೆಯಾದ ಎಲ್ಇಡಿ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. / It features a 15-metre tilted LED dome.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4 (Question 4): ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ತಾರಾಲಯವನ್ನು ಯಾವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ? / On which university campus is the COSMOS planetarium established?

A) ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ / Bangalore University
B) ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ / Kuvempu University
C) ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ / University of Mysore
D) ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ / Mangalore University

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇದನ್ನು ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. / It is established on the University of Mysore campus at the foothills of Chamundi Hills.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5 (Question 5): ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ತಾರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಯಾವ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ? / In which languages will the shows at the COSMOS planetarium be available?

A) ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತ್ರ / Kannada and English only
B) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಾತ್ರ / English and Hindi only
C) ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ / Kannada, English, and Hindi
D) ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ತಮಿಳು / Kannada, Telugu, and Tamil

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮೂರು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ - ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. / The shows will be available in three languages - Kannada, English, and Hindi.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6 (Question 6): ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ತಾರಾಲಯವು ಎಷ್ಟು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಎಲ್ಇಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ? / How many individual LEDs does the COSMOS planetarium contain?

A) 1.5 ಕೋಟಿ / 1.5 crore
B) 2.4 ಕೋಟಿ / 2.4 crore
C) 3.5 ಕೋಟಿ / 3.5 crore
D) 4.2 ಕೋಟಿ / 4.2 crore

ಉತ್ತರ (Answer): D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇದು 6,150 ಪ್ಯಾನಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 4.2 ಕೋಟಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಎಲ್ಇಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. / It contains 4.2 crore individual LEDs across 6,150 panels.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7 (Question 7): ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎಲ್ಇಡಿ ಗುಮ್ಮಟ ತಾರಾಲಯವಾಗಿದೆ. 2. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಾರಾಲಯಗಳಂತೆ ಇದು ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ. / Consider the statements: 1. COSMOS is the first LED dome planetarium in India. 2. Like conventional planetariums, it uses projectors. Choose the correct statements.

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೊದಲ ಹೇಳಿಕೆ ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಹೇಳಿಕೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಎಲ್ಇಡಿ ಪ್ಯಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. / The first statement is correct. The second is incorrect because it uses LED panels instead of projectors.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8 (Question 8): ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಐಐಎ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. 2. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ. / Consider the statements: 1. IIA operates under the Department of Science and Technology. 2. The University of Mysore was established by Nalwadi Krishnaraja Wadiyar. Choose the correct statements.

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಐಎ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕುರಿತಾದ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. / Both statements regarding the historical background of IIA and the University of Mysore are correct.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9 (Question 9): ಎಲ್ಇಡಿ ಗುಮ್ಮಟ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಕೂಲವೇನು? / What is the major advantage of LED dome technology?

A) ಇದು ಕೇವಲ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಳಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ / It only shows pictures in black and white
B) ಇದು ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ / It provides superior visuals in real-time without the need for projectors
C) ಇದು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ / It only works during the daytime
D) ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಗಣಿತ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ / It only teaches mathematics to students

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಲ್ಇಡಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅಸಾಧಾರಣ ದೃಶ್ಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. / LED technology offers exceptional visual quality without projectors.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10 (Question 10): ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ? / For which of the following purposes is COSMOS designed?

A) ಕೇವಲ ಮನರಂಜನಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ / Only screening entertainment films
B) ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತರಬೇತಿ / Astronomy education, research, and public training
C) ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಆಯೋಜನೆ / Only hosting political events
D) ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಳಿಗೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ / Establishment of commercial shops

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ಅನ್ನು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. / COSMOS is designed as a center for astronomy education, public outreach, and research.

---