ಭಾರತ-ಕೆನಡಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧ: ಸಿಇಪಿಎ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಹತ್ವ | India-Canada CEPA Trade Relations

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ನಡುವೆ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ (CEPA - Comprehensive Economic Partnership Agreement) ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ವ್ಯಾಪಾರ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿವೆ. / Bilateral negotiations surrounding the Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA) and overall trade dynamics between India and Canada remain pivotal for international economic cooperation.
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ದೇಶಗಳು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2010 ರಲ್ಲಿ ಸಿಇಪಿಎ (CEPA) ಕುರಿತ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದವು; ನಂತರ ಇದನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಗತಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (EPTA) ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. / Formal talks on CEPA were first launched in 2010, followed by discussions on an Early Progress Trade Agreement (EPTA) as a stepping stone.
• ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೆನಡಾವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ದಾಸ್ತಾನು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು (ಹಳದಿ ಬಟಾಣಿ/ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು), ಪೊಟ್ಯಾಶ್ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ಮರದ ತಿರುಳು ಮತ್ತು ಯುರೇನಿಯಂ ಇಂಧನವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ. / Key Canadian exports to India include pulses (dried yellow peas/lentils), potash and mineral fertilisers, crude petroleum, wood pulp, and uranium fuel.
• ಭಾರತದಿಂದ ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಔಷಧಿಗಳು (ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಗಳು), ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪುಗಳು, ರತ್ನ-ಆಭರಣಗಳು, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (IT) ಸೇವೆಗಳು ರಫ್ತಾಗುತ್ತವೆ. / Major Indian exports to Canada encompass pharmaceuticals, readymade garments, gems and jewellery, engineering goods, and IT/software services.
• ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಗಳು (Pension Funds) ಭಾರತದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ, ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿವೆ. / Canadian Pension Funds represent substantial institutional investments across India’s core infrastructure, renewable energy, and logistics sectors.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ವಿಧಗಳು: ಪಿಟಿಎ (PTA - ಆದ್ಯತೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ), ಎಫ್‌ಟಿಎ (FTA - ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ), ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇವೆಗಳು, ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಿಇಪಿಎ (CEPA) / ಸಿಇಸಿಎ (CECA). / Forms of trade pacts range from PTA (Preferential Trade Agreement) to FTA (Free Trade Agreement) and comprehensive models like CEPA/CECA covering services, investments, and intellectual property.
• ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ (WTO) ಯು ಜಾಗತಿಕ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು 1994 ರ ಮರಕೇಶ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ 1 ಜನವರಿ 1995 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿದೆ. / The World Trade Organization (WTO) administers multilateral trade, established on 1 January 1995 via the Marrakesh Agreement, headquartered in Geneva, Switzerland.
• ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯ ನಮೂದು 41 (Entry 41, Union List) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಇದೆ. / Under Entry 41 of the Union List (Seventh Schedule), trade and commerce with foreign countries falls exclusively within the legislative domain of the Parliament of India.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 253 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಶಾಸನ ರೂಪಿಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 253 empowers the Parliament to enact legislation for implementing international treaties, agreements, and conventions.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಭಾರತ-ಕೆನಡಾ ಸಿಇಪಿಎ (CEPA) ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ವರ್ಷ: 2010. / India-Canada CEPA negotiations originally initiated in: 2010.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಚಿವಾಲಯ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ. / Ministry that formulates India’s Foreign Trade Policy: Ministry of Commerce and Industry.
• ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ: ಡಿಜಿಎಫ್‌ಟಿ (DGFT - ನವದೆಹಲಿ). / Key directorate overseeing external trade: Directorate General of Foreign Trade (DGFT).
• ಕೆನಡಾದ ರಾಜಧಾನಿ: ಒಟ್ಟಾವಾ (Ottawa); ಕರೆನ್ಸಿ: ಕೆನಡಿಯನ್ ಡಾಲರ್. / Capital of Canada: Ottawa; Currency: Canadian Dollar.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ನಡುವಿನ ಉದ್ದೇಶಿತ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವಾದ ‘CEPA’ ನ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What is the full form of ‘CEPA’, the proposed comprehensive trade agreement between India and Canada?
A) Comprehensive Economic Partnership Agreement
B) Central Economic Protection Accord
C) Council for Economic Promotion and Agriculture
D) Combined Export and Procurement Alliance

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): CEPA ಎಂದರೆ Comprehensive Economic Partnership Agreement (ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ). ಇದು ಕೇವಲ ಸರಕು ಸುಂಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹೂಡಿಕೆ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆಳವಾದ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. / CEPA stands for Comprehensive Economic Partnership Agreement, encompassing trade in goods, services, investments, and economic cooperation.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತವು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥ ಯಾವುದು? / Which major agricultural commodity does India primarily import in large volumes from Canada?
A) ಬಾಸ್ಮತಿ ಅಕ್ಕಿ / Basmati rice
B) ಸೋಯಾಬೀನ್ ಎಣ್ಣೆ / Soybean oil
C) ಹಳದಿ ಬಟಾಣಿ ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು / Yellow peas and pulses (lentils)
D) ಗೋಧಿ / Wheat

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತವು ತನ್ನ ದೇಶೀಯ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕೆನಡಾದಿಂದ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಬಟಾಣಿ ಮತ್ತು ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳನ್ನು (Lentils and Pulses) ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. / India imports significant quantities of yellow peas and lentils (pulses) from Canada to stabilize domestic food supply.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ನಡುವೆ ಸಿಇಪಿಎ (CEPA) ಕುರಿತ ಔಪಚಾರಿಕ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು? / In which year were formal negotiations for the India-Canada CEPA originally launched?
A) 2005
B) 2010
C) 2015
D) 2020

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ನಡುವೆ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ (CEPA) ಮಾತುಕತೆಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದವು. / Formal negotiations for the India-Canada CEPA were officially launched in 2010.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements regarding trade agreements:
1. ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕಿಂತ (FTA) ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು (CEPA) ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. / A CEPA is wider in scope than a standard Free Trade Agreement (FTA).
2. ಸಿಇಪಿಎ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕ ಕಡಿತದ ಜೊತೆಗೆ ಸೇವಾ ವಲಯ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. / CEPA covers services and investments in addition to tariff reductions on goods.
ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆ(ಗಳು) ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Which of the statements is/are correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಫ್‌ಟಿಎ ಕೇವಲ ಸರಕುಗಳ ಸುಂಕ ಇಳಿಕೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಿಇಪಿಎ (CEPA) ಸೇವೆಗಳು, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ವಿಶಾಲ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. / Both statements are correct. A CEPA is broader and more comprehensive than an FTA, encompassing services, regulatory standards, and investments.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ / Match the trade agreement models with their descriptions:

ಒಪ್ಪಂದ (Agreement)	ವಿವರಣೆ (Description)
A. ಪಿಟಿಎ (PTA)	1. ಸರಕುಗಳು, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
B. ಸಿಇಪಿಎ (CEPA)	2. ಆಯ್ದ ಸೀಮಿತ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸುಂಕ ರಿಯಾಯಿತಿ

ಆಯ್ಕೆಗಳು / Options:
A) A-1, B-2
B) A-2, B-1
C) A-1, B-1
D) A-2, B-2

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪಿಟಿಎ (Preferential Trade Agreement) ಸೀಮಿತ ಸರಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸುಂಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಸಿಇಪಿಎ (CEPA) ಸರಕು, ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವಾಗಿದೆ. / PTA grants tariff concessions on a limited positive list, while CEPA encompasses comprehensive goods, services, and investment frameworks.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article of the Indian Constitution empowers Parliament to legislate for giving effect to international agreements?
A) ವಿಧಿ 246 / Article 246
B) ವಿಧಿ 248 / Article 248
C) ವಿಧಿ 253 / Article 253
D) ವಿಧಿ 260 / Article 260

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 253 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದ, ಸಂಧಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಂಸತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೂ ಕಾನೂನು ರಚಿಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. / Under Article 253, Parliament has the power to make any law for the whole or any part of India to implement international treaties and conventions.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಜಾಗತಿಕ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು (WTO) ಯಾವ ಒಪ್ಪಂದದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? / The World Trade Organization (WTO) was established following which international agreement?
A) ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್ ಒಪ್ಪಂದ / Bretton Woods Agreement
B) ಮರಕೇಶ್ ಒಪ್ಪಂದ / Marrakesh Agreement
C) ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದ / Paris Agreement
D) ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ / Kyoto Protocol

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉರುಗ್ವೆ ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳ ನಂತರ 1994 ರ ಮರಕೇಶ್ ಒಪ್ಪಂದ (Marrakesh Agreement) ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ 1 ಜನವರಿ 1995 ರಂದು ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಒ (WTO) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. / The WTO was established on 1 January 1995 pursuant to the 1994 Marrakesh Agreement concluding the Uruguay Round.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆನಡಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ ಯಾವುದು? / Which is the capital city of Canada?
A) ಟೊರೊಂಟೊ / Toronto
B) ವ್ಯಾಂಕೂವರ್ / Vancouver
C) ಒಟ್ಟಾವಾ / Ottawa
D) ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ / Montreal

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೆನಡಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಒಟ್ಟಾವಾ (Ottawa) ಆಗಿದೆ (ಟೊರೊಂಟೊ ಮತ್ತು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ನಗರಗಳಾಗಿವೆ). / The official federal capital of Canada is Ottawa.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತವು ಕೆನಡಾದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ರಸಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತು ಯಾವುದು? / Which essential mineral raw material for fertilizers does India primarily import from Canada?
A) ಸಾರಜನಕ / Nitrogen
B) ಪೊಟ್ಯಾಶ್ (MOP) / Potash (Muriate of Potash)
C) ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು / Limestone
D) ಬಾಕ್ಸೈಟ್ / Bauxite

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಟ್ಯಾಶ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಕೊರತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿ ರಸಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆನಡಾದಿಂದ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪೊಟ್ಯಾಶ್ (Potash) ಅನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. / India imports significant quantities of Potash from Canada to meet domestic requirements for potash-based fertilizers.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ‘ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ’ ವಿಷಯವು ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ? / Under the Seventh Schedule of the Indian Constitution, ‘Foreign Trade and Commerce’ falls under which list?
A) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ / State List
B) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ / Concurrent List
C) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ / Union List
D) ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರಗಳು / Residuary Powers

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 7 ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯ (Union List) ನಮೂದು 41 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. / Foreign trade and commerce with other nations is governed under Entry 41 of the Union List in the Seventh Schedule.