ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ: ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ತಡೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಪ್ರಕಟ | IIT Bombay Issues Strict Anti Caste Bias Guidelines

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ದೇಶದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ (IIT Bombay), ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಮಗ್ರ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
• ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಹಪಾಠಿಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು (ಜೆಇಇ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ರ‍್ಯಾಂಕ್) ಅಥವಾ ಪ್ರವೇಶ ವಿಭಾಗವನ್ನು (ಜನರಲ್, ಎಸ್‌ಸಿ, ಎಸ್‌ಟಿ, ಒಬಿಸಿ) ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಕೇಳುವುದು ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಗಂಭೀರ ದುರ್ನಡತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
• ಜೊತೆಗೆ ಜಾತಿ ಸೂಚಕ ಉಪನಾಮಗಳು, ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಕೋಟಾ ಆಧಾರಿತ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಹಾಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ದರ್ಶನ್ ಸೋಲಂಕಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ದುರಂತದ ನಂತರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡಿದ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕೋಶವನ್ನು (SC/ST Cell) ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆ (Counseling) ಒದಗಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 15 (Prohibition of Discrimination): ಧರ್ಮ, ಮೂಲವಂಶ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕನ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಂವಿಧಾನವು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 17 (Abolition of Untouchability): ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅದರ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1989 (SC/ST PoA Act): ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ಸಮುದಾಯದವರ ವಿರುದ್ಧದ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯ, ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಯುಜಿಸಿ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಆಫ್ ಈಕ್ವಿಟಿ ಇನ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ಸ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ಸ್, 2012: ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯ ತಡೆ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಯುಜಿಸಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ: ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ (IIT Bombay).
• ಮುಖ್ಯ ನಿಷೇಧ: ಜೆಇಇ ಪ್ರವೇಶ ಶ್ರೇಣಿ (JEE Rank) ಮತ್ತು ಕೋಟಾ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಕೇಳುವುದು.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ವಿಧಿ: ವಿಧಿ 15 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 17.
• ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ: ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1989 (SC/ST PoA Act).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ತಡೆಯಲು ಪ್ರವೇಶ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು (JEE Rank) ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಕೇಳುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which premier institution recently issued strict guidelines prohibiting inquiries into entrance ranks to curb caste bias?

A) ಐಐಟಿ ದೆಹಲಿ / IIT Delhi
B) ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್ / IIT Madras
C) ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ / IIT Bombay
D) ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಬೆಂಗಳೂರು / IISc Bengaluru

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ (IIT Bombay) ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಹಪಾಠಿಯ ಪ್ರವೇಶ ಶ್ರೇಣಿ ಅಥವಾ ಜಾತಿ ವರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಧರ್ಮ, ಮೂಲವಂಶ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಯಾವುದು? / Which Fundamental Right under the Indian Constitution prohibits discrimination on grounds of religion, race, caste, sex, or place of birth?

A) ವಿಧಿ 14 / Article 14
B) ವಿಧಿ 15 / Article 15
C) ವಿಧಿ 16 / Article 16
D) ವಿಧಿ 19 / Article 19

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 15 ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ‘ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಆಚರಣೆಯನ್ನು’ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article of the Indian Constitution abolishes ‘Untouchability’ and forbids its practice in any form?

A) ವಿಧಿ 15 / Article 15
B) ವಿಧಿ 17 / Article 17
C) ವಿಧಿ 18 / Article 18
D) ವಿಧಿ 21 / Article 21

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 17 ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಾವುದೇ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (SC/ST PoA Act) ಸಂಸತ್ತು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು? / In which year was the Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act passed?

A) 1955
B) 1976
C) 1989
D) 1995

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು 1989 ರಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (PoA Act 1989) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (IIT Kharagpur) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / In which year was India’s first IIT (IIT Kharagpur) established?

A) 1947
B) 1951
C) 1958
D) 1961

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಐಐಟಿಯನ್ನು 1951 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಖರಗ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ 2009 (RTE Act) ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? / The Right to Education Act, 2009 was enacted to give effect to which Constitutional Article?

A) ವಿಧಿ 21A / Article 21A
B) ವಿಧಿ 24 / Article 24
C) ವಿಧಿ 30 / Article 30
D) ವಿಧಿ 45 / Article 45

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 86 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2002 ರ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾದ ವಿಧಿ 21A (ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ) ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಆರ್‌ಟಿಇ ಕಾಯ್ದೆ ತರಲಾಯಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ (OBCs) ಶೇಕಡಾ 27 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment Act provided 27% reservation for Other Backward Classes (OBCs) in higher educational institutions?

A) 77 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 77th Amendment Act
B) 86 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 86th Amendment Act
C) 93 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (2005) / 93rd Amendment Act (2005)
D) 103 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 103rd Amendment Act

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 93 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 15(5) ನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬಿಸಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಐಐಟಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯ ತಡೆಯಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಆರಂಭಿಸಿದ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಉಪಕ್ರಮ ಯಾವುದು? / Which mental health and psychosocial support initiative was launched by the Ministry of Education for students?

A) ಮನೋದರ್ಪಣ್ (Manodarpan)
B) ದೀಕ್ಷಾ (DIKSHA)
C) ಸ್ವಯಂ (SWAYAM)
D) ಪ್ರಜ್ಞಾತಾ (PRAGYATA)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ಮನೋದರ್ಪಣ್’ (Manodarpan) ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಆಯೋಗವನ್ನು (NCSC) ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Article of the Constitution is the National Commission for Scheduled Castes (NCSC) established?

A) ವಿಧಿ 330 / Article 330
B) ವಿಧಿ 338 / Article 338
C) ವಿಧಿ 338A / Article 338A
D) ವಿಧಿ 340 / Article 340

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 338 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಆಯೋಗವನ್ನು (NCSC) ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ (ಎಸ್‌ಟಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ವಿಧಿ 338A).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಐಐಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು’ (Institutes of National Importance) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which statutory Act are IITs declared as ‘Institutes of National Importance’ in India?

A) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 / UGC Act, 1956
B) ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 / Institutes of Technology Act, 1961
C) ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ ಕಾಯ್ದೆ / AICTE Act
D) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಯ್ದೆ / National Education Act

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 (Institutes of Technology Act, 1961) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಐಐಟಿಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.