ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅಧಿಸೂಚನೆ ರದ್ದು | Anjanadri Temple Notification Quashed

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (ಧಾರವಾಡ ಪೀಠ) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಂಗಾವತಿ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ದತ್ತಿ (ಮುಜರಾಯಿ) ಇಲಾಖೆಯ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. / The Dharwad Bench of the Karnataka High Court, presided over by Justice M. Nagaprasanna, quashed the district administration notification bringing the renowned Sri Anjaneya Swamy Temple of Anjanadri Hill under the Religious and Charitable Endowments (Muzrai) Department.
• 2018 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ‘ಅಧಿಸೂಚಿತ ದೇವಸ್ಥಾನ’ (Notified Institution) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿತ್ತು. / In 2018, the district administration declared it a notified institution and appointed state managerial staff.
• ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮೂಲ ಅರ್ಚಕ ವಿದ್ಯಾದಾಸ ಬಾಬಾ ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. / The hereditary priest Vidyadas Baba challenged the governmental takeover through a writ petition before the High Court.
• ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಯಾವುದೇ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸದೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿರುವುದು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವಗಳ (Principles of Natural Justice) ನೇರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. / The Court held that issuing the order without notice or hearing violated the sacrosanct Principles of Natural Justice.
• ತೀರ್ಪಿನ ಅನ್ವಯ 2018 ರ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಎಲ್ಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಅರ್ಚಕರಿಗೆ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. / The Court quashed the 2018 notification alongside subsequent appointments, restoring religious rights to the priest.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಕರ್ನಾಟಕ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾದಾಯ ದತ್ತಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1997: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೋಂದಣಿ, ಅಧಿಸೂಚನೆ (Section 23) ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕವನ್ನು ಈ ಶಾಸನದ ಅನ್ವಯ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / The Karnataka Hindu Religious Institutions and Charitable Endowments Act, 1997 governs notification and administrative oversight of temples.
• ಸಂವಿಧಾನದ 25 ಮತ್ತು 26 ನೇ ವಿಧಿಗಳು: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 25 ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ವಿಧಿ 26 ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. / Article 25 protects freedom of conscience, while Article 26 protects denominational autonomy to manage religious affairs.
• ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯ ತತ್ವಗಳು (Audi Alteram Partem): ಯಾವುದೇ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಅರೆ-ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆಲಿಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು (Right to be heard) ಒದಗಿಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14 (ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು) ರ ಮೂಲ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. / Audi alteram partem (hear the other side) is an essential facet of procedural fairness under Article 14.
• ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಅಂಜನಾದ್ರಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ/ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಹಂಪಿ-ವಿಜಯನಗರ ಸಮೀಪದ ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆ’ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಾರಂಪರಿಕ ಹಂಪಿ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. / Anjanadri Hill near Hampi represents legendary Kishkindha, traditionally revered as Lord Hanuman’s birthplace.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ದೇವಸ್ಥಾನವಿರುವ ಸ್ಥಳ: ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ, ಗಂಗಾವತಿ ತಾಲೂಕು, ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ. / Anjanadri Hill, Gangavathi Taluk, Koppal District.
• ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ (ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್). / Justice M. Nagaprasanna.
• ಮುಖ್ಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತತ್ವ: ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವ (Principles of Natural Justice) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 26. / Principles of Natural Justice & Article 26.
• ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಶಾಸನ: ಕರ್ನಾಟಕ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾದಾಯ ದತ್ತಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1997. / Karnataka Hindu Religious Institutions and Charitable Endowments Act, 1997.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ದತ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಸೂಚನೆ ರದ್ದಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ? / Anjanadri Hill Temple, whose Muzrai notification was quashed by the Karnataka High Court, is situated in which district?
A) ಬಳ್ಳಾರಿ / Ballari
B) ಕೊಪ್ಪಳ / Koppal
C) ವಿಜಯನಗರ / Vijayanagara
D) ಬಾಗಲಕೋಟೆ / Bagalkote

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟವು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಂಗಾವತಿ ತಾಲೂಕಿನ ಆನೆಗೊಂದಿ ಸಮೀಪ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. / Anjanadri Hill is located in Gangavathi Taluk of Koppal district near Anegundi.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಅಂಜನಾದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುಜರಾಯಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತಂದಿದ್ದ 2018 ರ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಯಾರು? / Who was the High Court judge who quashed the 2018 notification taking over Anjanadri Temple?
A) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ / Justice M. Nagaprasanna
B) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಸನ್ನ ಬಿ. ವರಾಳೆ / Justice Prasanna B. Varale
C) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೃಷ್ಣ ಎಸ್. ದೀಕ್ಷಿತ್ / Justice Krishna S. Dixit
D) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಲೋಕ್ ಅರಾಧೆ / Justice Alok Aradhe

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಧಾರವಾಡ ಪೀಠದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. / Justice M. Nagaprasanna delivered this landmark order at the Dharwad Bench.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಅಂಜನಾದ್ರಿ ದೇವಾಲಯ ಸ್ವಾಧೀನ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ನಿಯಮದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ? / On what primary administrative ground did the High Court quash the takeover of Anjanadri Temple?
A) ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕೊರತೆ / Lack of territorial jurisdiction
B) ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ / Violation of the Principles of Natural Justice
C) ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ / Income tax non-compliance
D) ಪುರಾತತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ / Violation of Ancient Monuments Act

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸದೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಮೂಲ ತತ್ವ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. / The Court observed that failure to issue notice or hear the applicant violated natural justice.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution confers freedom to manage religious affairs to denominations?
A) ವಿಧಿ 25 / Article 25
B) ವಿಧಿ 26 / Article 26
C) ವಿಧಿ 27 / Article 27
D) ವಿಧಿ 28 / Article 28

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 26 ನೇ ವಿಧಿಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಸ್ತಿ-ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 26 guarantees religious denominations the right to manage their own religious affairs.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಯಾವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ? / Under which statutory enactment are temple notifications and administration governed in Karnataka?
A) ಕರ್ನಾಟಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ದತ್ತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1997 / Karnataka Hindu Religious Institutions and Charitable Endowments Act, 1997
B) ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತ ಕಾಯ್ದೆ, 1964 / Karnataka Municipalities Act, 1964
C) ಮೈಸೂರು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1920 / Mysore Trust Act, 1920
D) ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 / Karnataka Land Reforms Act, 1961

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾದಾಯ ದತ್ತಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1997 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಜರಾಯಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / The Karnataka Hindu Religious Institutions and Charitable Endowments Act, 1997 is the governing law.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವು ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ರಾಮಾಯಣದ ಯಾವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾನರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ? / To which legendary kingdom from the epic Ramayana is the Anjanadri Hill historically linked?
A) ದಂಡಕಾರಣ್ಯ / Dandakaranya
B) ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆ / Kishkindha
C) ಪಂಚವಟಿ / Panchavati
D) ಮಿಥಿಲೆ / Mithila

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ತೀರದ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟವಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹನುಮಂತನ ಜನ್ಮಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Anjanadri is traditionally considered part of Kishkindha, the mythological realm of Sugriva and Vali.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ‘ಆಡಿ ಆಲ್ಟರಮ್ ಪಾರ್ಟೆಮ್’ (Audi Alteram Partem) ಎಂಬ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವದ ನಿಖರವಾದ ಅರ್ಥವೇನು? / What is the precise legal meaning of the natural justice maxim ‘Audi Alteram Partem’?
A) ಯಾರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಬಾರದು / No one should be a judge in their own cause
B) ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ವಾದವನ್ನು ಆಲಿಸತಕ್ಕದ್ದು / Hear the other side
C) ಕಾನೂನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ / Law is equal to all
D) ಲಿಖಿತ ಆದೇಶ ನೀಡುವುದು / Speaking orders must be passed

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ‘ಆಡಿ ಆಲ್ಟರಮ್ ಪಾರ್ಟೆಮ್’ ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಎದುರು ಪಕ್ಷದ ವಾದವನ್ನು ಆಲಿಸಬೇಕು ಎಂದರ್ಥ. / Audi Alteram Partem mandates giving a fair hearing to the affected party before deciding.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಅಧಿಸೂಚನೆ ರದ್ದಾದ ನಂತರ ಅಂಜನಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಕೊಠಡಿಗಳಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದ ಮೂಲ ಅರ್ಚಕರು ಯಾರು? / Who was the chief priest of Anjanadri temple who petitioned the High Court against government takeover?
A) ವಿದ್ಯಾದಾಸ ಬಾಬಾ / Vidyadas Baba
B) ರಾಮದಾಸ್ ಮಹಾರಾಜ್ / Ramdas Maharaj
C) ಗೋವಿಂದಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ / Govindananda Saraswati
D) ನಾರಾಯಣ ದಾಸ್ / Narayan Das

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೂಲ ಅರ್ಚಕರಾದ ವಿದ್ಯಾದಾಸ ಬಾಬಾ ಅವರು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. / Vidyadas Baba was the hereditary priest who successfully challenged the 2018 notification.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟವು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಂಗಾವತಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
2. ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯ ತತ್ವಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14 ರ (ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು) ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ.
ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider statements: 1. Anjanadri Hill is in Gangavathi Taluk of Koppal district. 2. Violation of natural justice amounts to a violation of Article 14 of the Constitution. Which is correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ವಿಧಿ 14 ರ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. / Both statements are correct; non-arbitrariness under Article 14 embraces natural justice.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ರಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article empowers High Courts to issue writs for the enforcement of rights?
A) ವಿಧಿ 32 / Article 32
B) ವಿಧಿ 136 / Article 136
C) ವಿಧಿ 226 / Article 226
D) ವಿಧಿ 227 / Article 227

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 226 ನೇ ವಿಧಿಯು ರಾಜ್ಯ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ರಿಟ್ ಹೊರಡಿಸುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. / Article 226 confers constitutional writ jurisdiction upon High Courts.