ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಪರಿಸರ | Great Hornbill Wildlife Ecology in Western Ghats Ankola

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಕೋಲಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅತ್ತೂರಿನ ಗೋಪಾಲ ಹಮ್ಮಣ್ಣ ನಾಯಕ ಅವರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯವೂ ಕಾಡಿನ ಅಪರೂಪದ ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ (ಮಂಗಟ್ಟೆ ಪಕ್ಷಿ) ಬಂದು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಅಪರೂಪದ ವಿದ್ಯಮಾನ ವರದಿಯಾಗಿದೆ / In Addevalu/Attur near Ankola in Uttara Kannada, an unusual daily interaction of a wild Great Hornbill visiting a human household for fruits has come to light.
• ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ (ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು: Buceros bicornis) ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ / The Great Hornbill (scientific name: Buceros bicornis) is the largest species among the hornbills found across the Western Ghats and Northeast India.
• ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 52 ರಿಂದ 65 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸಬಲ್ಲವು ಹಾಗೂ ಇವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಎತ್ತರದ ಮರಗಳ ಪೊಟರೆಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ / Great Hornbills have a lifespan of 52 to 65 years and require mature canopy trees with hollow trunks for nesting.
• ಪಕ್ಷಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ವನ್ಯಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯರು ಸತತವಾಗಿ ಕೃತಕ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಅವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೌಶಲ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವರ್ತನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ / Ornithologists caution that provisioning food to wild birds impairs their innate foraging skills and alters wild behavioral patterns.
• ಇವು ಕಾಡಿನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ‘ಕಾಡಿನ ರೈತರು’ (Farmers of the Forest) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ / Being key frugivores, hornbills play an indispensable ecological role in forest seed dispersal and are celebrated as ‘Farmers of the Forest’.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಐಯುಸಿಎನ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಐಯುಸಿಎನ್ ರೆಡ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ’ (Vulnerable) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ / Great Hornbill is classified as ‘Vulnerable’ on the IUCN Red List of Threatened Species.
• ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಪಕ್ಷಿಗೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972ರ ಅನುಸೂಚಿ-1 (Schedule I) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ / Protected under Schedule I of India’s Wildlife (Protection) Act, 1972.
• ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ / It is the official state bird of Kerala and Arunachal Pradesh.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು: ಬ್ಯುಸೆರೋಸ್ ಬಿಕಾರ್ನಿಸ್ (Buceros bicornis) / Scientific Name: Buceros bicornis.
• ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು: ಮಂಗಟ್ಟೆ ಪಕ್ಷಿ / Great Hornbill.
• ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾತ್ರ: ಬೀಜ ಪ್ರಸಾರಕ (Seed Disperser / Keystone Species).
• ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕೆ ಪಾಗಾ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಉತ್ಸವ (Pakkhe Paga Hornbill Festival) ಮತ್ತು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಉತ್ಸವ / Hornbill Festival in Nagaland and Pakke Paga in Arunachal Pradesh.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ (ಮಂಗಟ್ಟೆ ಪಕ್ಷಿ) ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರೇನು? / What is the scientific name of the Great Hornbill?

A) Ocyceros birostris
B) Buceros bicornis
C) Anthracoceros coronatus
D) Aceros nipalensis

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಪಕ್ಷಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು Buceros bicornis / The scientific name of the Great Hornbill is Buceros bicornis.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ? / The Great Hornbill is the state bird of which of the following Indian states?

A) ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗೋವಾ / Karnataka and Goa
B) ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ / Kerala and Arunachal Pradesh
C) ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರ / Assam and Manipur
D) ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ / Tamil Nadu and Andhra Pradesh

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ / Great Hornbill is the official state bird of both Kerala and Arunachal Pradesh.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಐಯುಸಿಎನ್ (IUCN) ರೆಡ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಪಕ್ಷಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವೇನು? / What is the conservation status of the Great Hornbill on the IUCN Red List?

A) ಗಂಭೀರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Critically Endangered)
B) ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Vulnerable)
C) ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ (Endangered)
D) ಆತಂಕವಿಲ್ಲದ (Least Concern)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಾಶ ಹಾಗೂ ಕಾಡಿನ ಮರಗಳ ಕಡಿತದಿಂದಾಗಿ ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಅನ್ನು IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘Vulnerable’ (ದುರ್ಬಲ / ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ / The Great Hornbill is categorized as Vulnerable on the IUCN Red List.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಯಾವ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which schedule of the Wildlife (Protection) Act, 1972 is the Great Hornbill protected in India?

A) ಅನುಸೂಚಿ I / Schedule I
B) ಅನುಸೂಚಿ II / Schedule II
C) ಅನುಸೂಚಿ III / Schedule III
D) ಅನುಸೂಚಿ IV / Schedule IV

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈ ಅಪರೂಪದ ಪಕ್ಷಿಗೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972ರ ಅನುಸೂಚಿ I ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಗಳಂತೆಯೇ ಗರಿಷ್ಠ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ / Great Hornbills enjoy the highest legal protection under Schedule I of the Wildlife (Protection) Act, 1972.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್‌ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಇವು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಪಸರಿಸುವುದರಿಂದ ಕಾಡಿನ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. 2. ಇವುಗಳ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಮರಗಳ ಪೊಟರೆಗಳು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ: / Consider the statements: 1. They are vital seed dispersers aiding forest regeneration. 2. Mature tree hollows are indispensable for their nesting. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್‌ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಬೀಜ ಪ್ರಸಾರಕರಾಗಿದ್ದು ಕಾಡಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಮರಗಳ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿ ಸ್ವತಃ ಬಂಧಿಸಿಕೊಂಡು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ / Both ecological statements are accurate regarding seed dispersal and specialized tree-hole nesting habits.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ‘ಪಕ್ಕೆ ಪಾಗಾ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಉತ್ಸವ’ (Pakke Paga Hornbill Festival) ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ? / The ‘Pakke Paga Hornbill Festival’ is a key conservation festival held annually in which state?

A) ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ / Nagaland
B) ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ / Arunachal Pradesh
C) ಮೇಘಾಲಯ / Meghalaya
D) ಮಿಜೋರಾಂ / Mizoram

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪಕ್ಕೆ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಪಕ್ಕೆ ಪಾಗಾ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಉತ್ಸವ’ವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ / Arunachal Pradesh celebrates the Pakke Paga Hornbill Festival centered around hornbill conservation.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾದ ದಾಂಡೇಲಿ-ಅಣಶಿ (ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ) ಯಾವ ಪಕ್ಷಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ? / The Dandeli-Anshi (Kali Tiger Reserve) region of Western Ghats in Karnataka is renowned for which bird species?

A) ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಸ್ಟರ್ಡ್ / Great Indian Bustard
B) ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ (ಮಂಗಟ್ಟೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು) / Hornbills
C) ಕಾಡುಕೋಳಿ / Grey Junglefowl
D) ನೀಲಗಿರಿ ವುಡ್ ಪಾರಿವಾಳ / Nilgiri Wood Pigeon

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದಾಂಡೇಲಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮಲಬಾರ್ ಪೈಡ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್‌ಗಳ ತಾಣವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ / Dandeli is widely known as the haven for diverse Hornbill species in Karnataka.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಪಕ್ಷಿಯ ಸರಾಸರಿ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಎಷ್ಟು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ? / What is the estimated average lifespan of a Great Hornbill?

A) 10 ರಿಂದ 15 ವರ್ಷಗಳು / 10 to 15 years
B) 20 ರಿಂದ 25 ವರ್ಷಗಳು / 20 to 25 years
C) 30 ರಿಂದ 40 ವರ್ಷಗಳು / 30 to 40 years
D) 52 ರಿಂದ 65 ವರ್ಷಗಳು / 52 to 65 years

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗ್ರೇಟ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್‌ಗಳು ದೀರ್ಘಾಯುಷಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 52 ರಿಂದ 65 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸಬಲ್ಲವು / Great Hornbills can live between 52 and 65 years in the wild.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಉತ್ಸವ’ (Hornbill Festival) ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತದೆ? / In which state is the renowned annual ‘Hornbill Festival’ celebrated in the first week of December?

A) ಮಣಿಪುರ / Manipur
B) ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ / Nagaland
C) ತ್ರಿಪುರ / Tripura
D) ಸಿಕ್ಕಿಂ / Sikkim

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಕಿಸಾಮ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ 10 ರವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪರಂಪರೆಯ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ / Nagaland organizes the cultural extravaganza ‘Hornbill Festival’ at Kisama every year in December.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ವನ್ಯಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯರು ನೇರವಾಗಿ ಕೃತಕ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವೇನು? / According to wildlife biologists, what is the primary adverse impact of artificial food provisioning to wild birds?

A) ಅವುಗಳ ಗರಿಗಳ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗುವುದು / Feather color transformation
B) ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುವುದು / Loss of natural foraging and survival ability
C) ಗೂಡು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು / Complete refusal to build nests
D) ತಕ್ಷಣದ ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿ ನಷ್ಟ / Immediate vision impairment

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವನ್ಯಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಕೃತಕ ಆಹಾರವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀಡಿದರೆ ಅವು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೌಶಲವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ / Artificial provisioning leads to dependency and degradation of innate foraging and predatory skills.