ಪನ್ನೂನ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಲುವು | Foreign Summons Jurisdiction and Diplomatic Protocol in Extraterritorial Civil Lawsuits

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary and Exam Analysis)

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ವಿವರಣೆ (Detailed Current Affairs Explanation)

• ನಿಷೇಧಿತ ಸಿಖ್ಸ್ ಫಾರ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ (SFJ) ಸಂಘಟನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಗುರುಪತ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಪನ್ನೂನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಯುಎಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿರುವ ಸಿವಿಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ಮತ್ತು ರಾ (R&AW) ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸಾಮಂತ್ ಗೋಯೆಲ್ ಅವರಿಗೆ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಸಮನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. / The Government of India categorically dismissed and rejected summons issued by the US District Court for the Southern District of New York to National Security Advisor Ajit Doval and former R&AW chief Samant Goel in a civil damages lawsuit initiated by designated terrorist Gurpatwant Singh Pannun of Sikhs for Justice.
• ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಸಮನ್ಸ್ ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು (Administrative Process), ಅಮೆರಿಕ ಸರ್ಕಾರವು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯು ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. / The US State Department clarified that the routine transmission of court summons to the Indian Embassy in Washington constitutes a mechanical administrative legal process rather than an endorsement of the plaintiff’s allegations.
• ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು (MEA) ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ, ನಿರಾಧಾರ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. / The Ministry of External Affairs described the extraterritorial lawsuit as baseless, frivolous, and completely malicious, designed to tarnish India’s sovereign image.
• ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ವಿದೇಶಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕವೇ ರವಾನಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. / Under international service conventions and procedural laws, any judicial document or foreign summons meant for Indian citizens must strictly route through the designated Central Authority under the Ministry of Law and Justice.
• ವಿದೇಶಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಉನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಥವಾ ಭದ್ರತಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ದಾಖಲಿಸುವ ಸಿವಿಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಿಗೆ ‘ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮ ವಿನಾಯಿತಿ’ (State Sovereign Immunity) ರಕ್ಷಣೆ ಇರುತ್ತದೆ. / Under customary international law, sovereign states and their senior government officials enjoy sovereign immunity from the jurisdiction of foreign municipal civil courts.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಕ್ಕೊಳಗಾದ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಾಯಕರು ವಿದೇಶಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದ ಭದ್ರತಾ ತಜ್ಞರ ವಿರುದ್ಧ ಕಪೋಲಕಲ್ಪಿತ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದೆ. / India has repeatedly protested against separatist and designated extremist leaders weaponizing foreign legal jurisdictions to advance hostile political vendettas.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static General Studies Linkage)

• ಹೇಗ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್, 1965 (Hague Service Convention): ವಿದೇಶಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಮನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ (ಭಾರತವು 2007 ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದೆ). / The Hague Service Convention, 1965 governs the extraterritorial service of judicial and extrajudicial documents in civil or commercial matters, with India being a contracting party since 2007.
• ಸಾರ್ವಭೌಮ ವಿನಾಯಿತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Doctrine of Sovereign Immunity): ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ಅದರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮ. / Under the doctrine of sovereign immunity (par in parem imperium non habet), equal sovereign states cannot be subjected without consent to the municipal jurisdiction of other states.
• ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ (NSC): ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ತ್ರಿ-ಹಂತದ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರು (NSA) ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. / The National Security Council (NSC) was established in 1998, presided over by the Prime Minister, with the National Security Advisor acting as its primary executive conduit.
• ಯುಎಪಿಎ ಕಾಯ್ದೆ, 1967 (UAPA - Unlawful Activities Prevention Act): ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಹಾಗೂ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. / The Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967 empowers the Union Government to designate individuals and entities as terrorists.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights)

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರು (NSA): ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್. / National Security Advisor: Ajit Doval.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಸಮನ್ಸ್ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯ. / Central Authority for Hague Convention in India: Ministry of Law and Justice.
• ಹೇಗ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಅಂಗೀಕಾರ ವರ್ಷ: 1965 (ಭಾರತ ಪ್ರವೇಶ: 2007). / Hague Service Convention Year: 1965 (India acceded in 2007).
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆ: 1998. / Establishment of National Security Council: 1998.
• ಯುಎಪಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ಸ್ ಫಾರ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ (SFJ) ನಿಷೇಧ: ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಘೋಷಣೆ. / SFJ Classification: Designated unlawful association under UAPA by the Ministry of Home Affairs.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ (Examination Relevance)

• ಈ ವಿಷಯವು ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಸಿಎಸ್‌ಇ, ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಕೆಎಎಸ್ ಮತ್ತು ಪಿಎಸ್‌ಐ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಭಾರತ-ಅಮೆರಿಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವಿವಾದಗಳು, ಸಾರ್ವಭೌಮ ವಿನಾಯಿತಿ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. / Highly relevant for UPSC CSE, KPSC KAS, and PSI exams under International Relations, Indo-US Strategic Ties, Extraterritorial Jurisdiction, Sovereign Immunity, and National Security Architecture.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (Topic-Based Multiple-Choice Questions)

ಪ್ರಶ್ನೆ 1 (Question 1): ವಿದೇಶಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಮನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಯಾವುದು? / Which international convention governs the extraterritorial service of civil and commercial judicial documents across borders?

A) ಜಿನೀವಾ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ / Geneva Convention
B) ಹೇಗ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್, 1965 / Hague Service Convention, 1965
C) ವಿಯೆನ್ನಾ ರಾಯಭಾರ ಒಪ್ಪಂದ, 1961 / Vienna Convention on Diplomatic Relations, 1961
D) ರೋಮ್ ಶಾಸನ / Rome Statute

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿದೇಶಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ತಲುಪಿಸಲು 1965 ರ ‘ಹೇಗ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್’ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. / The Hague Service Convention of 1965 establishes the legal mechanism for transmitting foreign judicial documents across contracting states.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2 (Question 2): ಹೇಗ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಬರುವ ಸಮನ್ಸ್ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ‘ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ (Central Authority) ಯಾವುದು? / Which entity acts as the designated Central Authority in India for receiving foreign summons under the Hague Convention?

A) ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of External Affairs
B) ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Law and Justice
C) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
D) ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ / Supreme Court of India

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಸಿವಿಲ್ ಸಮನ್ಸ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುವ ನೋಡಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / The Ministry of Law and Justice serves as the official Central Authority for executing extraterritorial civil process in India.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3 (Question 3): ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ (NSA) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಯಾರು? / Who is currently serving as the National Security Advisor (NSA) of India?

A) ಬ್ರಜೇಶ್ ಮಿಶ್ರಾ / Brajesh Mishra
B) ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ / Ajit Doval
C) ಶಿವಶಂಕರ್ ಮೆನನ್ / Shivshankar Menon
D) ಎಂ.ಕೆ. ನಾರಾಯಣನ್ / M.K. Narayanan

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ಅವರು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. / Ajit Doval serves as India’s National Security Advisor.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4 (Question 4): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (NSC) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the National Security Council (NSC) of India officially established?

A) 1991
B) 1998
C) 2001
D) 2008

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು 1998 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (NSC) ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. / The National Security Council was established in 1998 during the Prime Ministership of Atal Bihari Vajpayee.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5 (Question 5): ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವ ಜಾಗತಿಕ ತತ್ವ ಯಾವುದು? / What legal doctrine shields sovereign nations and officials from being subjected to private lawsuits in foreign municipal courts?

A) ಸಾರ್ವಭೌಮ ವಿನಾಯಿತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ / Doctrine of Sovereign Immunity
B) ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ / Doctrine of Severability
C) ಮೂಲ ರಚನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ / Basic Structure Doctrine
D) ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಸಿದ್ಧಾಂತ / Doctrine of Eclipse

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 'ಸಾರ್ವಭೌಮ ವಿನಾಯಿತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ' (State Sovereign Immunity) ಅನ್ವಯ ಸಮಾನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. / The doctrine of sovereign immunity bars municipal foreign courts from trying suits against sovereign governments.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6 (Question 6): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ‘ಭಯೋತ್ಪಾದಕ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಶಾಸನ ಯಾವುದು? / Under which legislation does the Union Government designate entities and individuals as terrorists in India?

A) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ (NSA) / National Security Act
B) ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (UAPA) / Unlawful Activities (Prevention) Act (UAPA)
C) ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ / Indian Penal Code
D) ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ / AFSPA

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2019 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಯುಎಪಿಎ (UAPA) ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. / The Unlawful Activities (Prevention) Act empowers the Central Government to designate unlawful entities and terrorists.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7 (Question 7): ವಿದೇಶಿ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೂಡುವ ಸಿವಿಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಸಮನ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಆರೋಪವಲ್ಲ. 2. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಮೂಲಕ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರೆ ಅದು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಿಂಧುವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? / Consider the statements regarding foreign civil summons: 1. A civil summons issued in a private lawsuit in the US does not signify formal US Government endorsement. 2. A summons served directly on an overseas embassy becomes automatically binding under domestic law without domestic routing. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಕಾನೂನು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಆಗಬೇಕು. / Statement 1 is correct. Statement 2 is incorrect because international service must route through the Central Authority (Law Ministry).

ಪ್ರಶ್ನೆ 8 (Question 8): ಕೆಳಗಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: ಪಟ್ಟಿ-I (ಒಪ್ಪಂದ): a. ಹೇಗ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್, b. ವಿಯೆನ್ನಾ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ 1961, c. ಶಿಕಾಗೋ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್. ಪಟ್ಟಿ-II (ವಿಷಯ): 1. ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಭದ್ರತೆ, 2. ರಾಯಭಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, 3. ಸಿವಿಲ್ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರ. / Match the treaties with their functional scope: List-I: a. Hague Service Convention, b. Vienna Convention 1961, c. Chicago Convention. List-II: 1. Civil Aviation Regulation, 2. Diplomatic Relations, 3. Cross-border Judicial Service.

A) a-3, b-2, c-1
B) a-1, b-2, c-3
C) a-2, b-3, c-1
D) a-3, b-1, c-2

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಗ್ ಒಪ್ಪಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ, ವಿಯೆನ್ನಾ ರಾಯಭಾರತ್ವಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಶಿಕಾಗೋ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ (a-3, b-2, c-1). / Hague applies to judicial service, Vienna to diplomatic ties, and Chicago to civil aviation (a-3, b-2, c-1).

ಪ್ರಶ್ನೆ 9 (Question 9): ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ (First NSA of India) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು ಯಾರು? / Who served as the first National Security Advisor of India?

A) ಜೆ.ಎನ್. ದೀಕ್ಷಿತ್ / J.N. Dixit
B) ಬ್ರಜೇಶ್ ಮಿಶ್ರಾ / Brajesh Mishra
C) ಕೆ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ / K. Subrahmanyam
D) ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ / Ajit Doval

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1998 ರಲ್ಲಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಜೇಶ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. / Brajesh Mishra served as India’s first National Security Advisor starting in 1998.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10 (Question 10): ಭಾರತವು ಹೇಗ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್‌ಗೆ (Hague Service Convention 1965) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು? / In which year did India officially accede to the Hague Service Convention?

A) 1965
B) 1991
C) 2007
D) 2014

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2007 ರಲ್ಲಿ ಹೇಗ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. / India acceded to the Hague Service Convention in the year 2007.