ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು | Election Commission SIR and CEC Impeachment Debate

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision - SIR) ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ವಾದ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. / Intense political debates unfolded across the country regarding the Election Commission’s Special Intensive Revision (SIR) of electoral rolls.
• ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ (CEC) ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಆರೋಪಿಸಿವೆ. / Opposition coalitions challenged the CEC regarding large-scale voter deletions and claimed lack of consensus among Election Commissioners.
• ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ವಿಧಾನಸಭಾ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷವೂ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. / Concurrently, governing parties raised flags in states like Uttar Pradesh noting exclusions of eligible welfare beneficiaries and youth from rolls.
• ಸಂವಿಧಾನದ 326ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಪೇಪರ್ ವರ್ಸಸ್ ಇವಿಎಂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (ನೇಮಕಾತಿ, ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳು) ಕಾಯ್ದೆ, 2023 ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವದ ಕುರಿತು ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. / The debate reignited constitutional discourse on Article 326 universal adult suffrage and the provisions of the Chief Election Commissioner and other ECs Act, 2023.
• ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಫಾರ್ಮ್ 6, 7 ಮತ್ತು 8 ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. / Civil rights bodies and election watchdogs stressed impartial statutory oversight on Forms 6, 7, and 8 for transparent electoral rolls.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ 324ನೇ ವಿಧಿ (Article 324): ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತು, ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ 326ನೇ ವಿಧಿ (Article 326): ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯ (Universal Adult Suffrage) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• 61ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1988: ಮತದಾನದ ಕನಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು 21 ವರ್ಷದಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆ ಮಾಡಿತು (1989 ರಿಂದ ಜಾರಿ).
• ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಪದಚ್ಯುತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಸಂವಿಧಾನದ 324(5)ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ವಾಗ್ದಂಡನೆ (ಮಹಾಭಿಯೋಗ) ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ (ಸಾಬೀತಾದ ದುರ್ನಡತೆ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಥತೆ) ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪನೆ ದಿನ: 1950 ಜನವರಿ 25 (ಪ್ರತಿವರ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ - National Voters’ Day).
• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು: ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್.
• ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣಾ ಸಮಿತಿಗಳು: ತಾರ್ಕುಂಡೆ ಸಮಿತಿ (1975), ದಿನೇಶ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಸಮಿತಿ (1990), ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಗುಪ್ತಾ ಸಮಿತಿ (1998).
• ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳು: ಆರ್‌ಪಿಎ 1950 (ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ನೋಂದಣಿ) ಮತ್ತು ಆರ್‌ಪಿಎ 1951 (ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡಾವಳಿ).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು (Universal Adult Suffrage) ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Article of the Constitution of India is Universal Adult Suffrage guaranteed?

A) ವಿಧಿ 324 / Article 324
B) ವಿಧಿ 325 / Article 325
C) ವಿಧಿ 326 / Article 326
D) ವಿಧಿ 329 / Article 329

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 326ನೇ ವಿಧಿಯು 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment Act lowered the voting age from 21 to 18 years?

A) 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 42nd Amendment Act
B) 44ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 44th Amendment Act
C) 61ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 / 61st Amendment Act, 1988
D) 73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 73rd Amendment Act

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 61ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988 ರ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನದ 326ನೇ ವಿಧಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು (CEC) ಅವರ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಯಾವ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಬಹುದು? / By which procedure can the Chief Election Commissioner (CEC) of India be removed from office?

A) ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳ ನೇರ ಲಿಖಿತ ಆದೇಶದಿಂದ / Direct written order of the Prime Minister
B) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ವಿಧಾನದಂತೆ (ಸಂಸತ್ತಿನ ಮಹಾಭಿಯೋಗ) / Manner similar to removal of a Supreme Court Judge
C) ಕಾನೂನು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ / Notification by Ministry of Law and Justice
D) ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನಿರ್ಣಯದಿಂದ / Resolution by Chairman of Rajya Sabha

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 324(5)ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದಿಂದ ವಾಗ್ದಂಡನೆ (ಮಹಾಭಿಯೋಗ) ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ’ವನ್ನು (National Voters’ Day) ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is ‘National Voters’ Day’ celebrated annually in India?

A) ಜನವರಿ 24 / January 24
B) ಜನವರಿ 25 / January 25
C) ಜನವರಿ 26 / January 26
D) ನವೆಂಬರ್ 26 / November 26

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1950 ಜನವರಿ 25 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸವಿನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜನವರಿ 25 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. 2. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. / Consider the statements: 1. Sukumar Sen served as India’s first Chief Election Commissioner. 2. Election Commission of India directly conducts local body elections for Panchayats and Municipalities. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 243K ಮತ್ತು 243ZA ವಿಧಿಗಳ ಅನ್ವಯ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (SEC) ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತೀಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಮತದಾರರಾಗಿ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ ಯಾವುದು? / Which official form is submitted for inclusion of name in the electoral roll as a new voter?

A) ನಮೂನೆ 6 (Form 6)
B) ನಮೂನೆ 7 (Form 7)
C) ನಮೂನೆ 8 (Form 8)
D) ನಮೂನೆ 8A (Form 8A)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ನಮೂನೆ 6 (Form 6) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ನಮೂನೆ 7 ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ನಮೂನೆ 8 ತಿದ್ದುಪಡಿಗಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ‘ದಿನೇಶ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಸಮಿತಿ’ಯನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the Dinesh Goswami Committee on Electoral Reforms constituted?

A) 1975
B) 1984
C) 1990
D) 1999

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇವಿಎಂ ಬಳಕೆ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ 1990 ರಲ್ಲಿ ದಿನೇಶ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಹು-ಸದಸ್ಯ ಆಯೋಗವಾಗಿ (Multi-member Commission) ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು? / In which year did the Election Commission first become a multi-member body?

A) 1989
B) 1993
C) 2000
D) 2004

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1989 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಬಹುಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿಸಲಾಯಿತು (ಮತ್ತೆ 1993 ರಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ 3 ಸದಸ್ಯರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮಾದರಿ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆಯು (Model Code of Conduct - MCC) ಯಾವಾಗ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? / When does the Model Code of Conduct (MCC) come into operational force?

A) ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ / From the date of official gazette notification
B) ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ / Immediately upon announcement of election schedule by ECI
C) ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ / From the start of filing nominations
D) ಮತದಾನದ 48 ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು / 48 hours prior to poll

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಚುನಾವಣಾ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ತಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಮಾದರಿ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯೊಂದಿಗೆ (EPIC) ಮತದಾರರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ವಿವಿಪ್ಯಾಟ್ (VVPAT) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What is the full form of VVPAT used alongside Electronic Voting Machines?

A) Voter Verified Paper Audit Trail
B) Voter Verifiable Paper Audit Trail
C) Verified Voter Polling Access Terminal
D) Virtual Voter Protection and Authentication Tracker

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): VVPAT ಎಂದರೆ Voter Verifiable Paper Audit Trail ಆಗಿದ್ದು, ಇವಿಎಂನಲ್ಲಿ ಚಲಾಯಿಸಿದ ಮತ ಸರಿಯಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ರಸೀದಿಯ ಮೂಲಕ 7 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.