ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (ಡಿಬಿಟಿ): ₹5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆ | DBT Averts Rs 5 Lakh Crore Leakages

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಇಂಡಿಯನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (IMC) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ನೇರ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಸುಮಾರು ₹5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು / Addressing the India Mobile Congress, Prime Minister Narendra Modi highlighted that Direct Benefit Transfer (DBT) has plugged financial leakages worth Rs 5 lakh crore.
• ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ₹50 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ / Over Rs 50 lakh crore has been disbursed directly into beneficiaries’ accounts across various welfare schemes.
• ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹಾವಳಿ ತಪ್ಪಿಸಿ, ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಧನಸಹಾಯ ತಲುಪಿಸಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜನ್‌ಧನ್-ಆಧಾರ್-ಮೊಬೈಲ್ (JAM) ತ್ರಿವಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೆರವಾಗಿದೆ / The JAM trinity (Jan Dhan-Aadhaar-Mobile) eradicated ghost beneficiaries and eliminated middlemen.
• ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸೈಬರ್ ಚೌಕಟ್ಟು (Global Cyber Framework) ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು / The Prime Minister also called for a robust global cyber framework to tackle cybercrimes and financial fraud.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಡಿಬಿಟಿ ಆರಂಭ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (Direct Benefit Transfer) ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2013ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು / The DBT initiative was launched by the Government of India on January 1, 2013.
• ಜಾಮ್ ಟ್ರಿನಿಟಿ (JAM Trinity): ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ್‌ಧನ್ ಯೋಜನೆ (PMJDY), ಆಧಾರ್ (Aadhaar ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಗುರುತು) ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕ - ಈ ಮೂರು ಡಿಬಿಟಿಯ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿವೆ / Jan Dhan, Aadhaar, and Mobile connectivity form the foundational architecture of digital inclusion.
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (PFMS): ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ವೆಚ್ಚ ಇಲಾಖೆಯು PFMS ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಡಿಬಿಟಿ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ / The Public Financial Management System (PFMS) administers real-time fund transfers under the Ministry of Finance.
• ಆಧಾರ್ ಕಾಯ್ದೆ 2016: ಸೆಕ್ಷನ್ 7ರ ಅನ್ವಯ ಭಾರತದ ಸಂಚಿತ ನಿಧಿಯಿಂದ (CFI) ಭರಿಸಲಾಗುವ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ / Section 7 of the Aadhaar Act 2016 mandates Aadhaar authentication for Consolidated Fund subsidies.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಡಿಬಿಟಿ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವಾಲಯ / DBT Mission under Cabinet Secretariat.
• ಪಿಎಂ ಜನ್‌ಧನ್ ಯೋಜನೆ (PMJDY) ಜಾರಿಯಾದ ವರ್ಷ: 2014ರ ಆಗಸ್ಟ್ 28 / PMJDY launch year: August 28, 2014.
• ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (NPCI): ಆಧಾರ್ ಪಾವತಿ ಸೇತುವೆ (Aadhaar Payment Bridge - APB) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ / NPCI manages the Aadhaar Payment Bridge.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಉಪಕ್ರಮ ಆರಂಭ: 2015ರ ಜುಲೈ 1 / Digital India initiative launched on July 1, 2015.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the Direct Benefit Transfer (DBT) system officially launched in India?

A) 2011
B) 2013
C) 2014
D) 2016

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಬಿಟಿ (Direct Benefit Transfer) ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2013ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು / DBT was officially rolled out across India on January 1, 2013.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಡಿಬಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದ ‘JAM’ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What does the acronym ‘JAM’ stand for in the context of DBT welfare delivery?

A) Jan Dhan, Aadhaar, Mobile
B) Joint Account Money
C) Judicial Action Mission
D) Jan Aushadhi Movement

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): JAM ಎಂದರೆ Jan Dhan (ಜನ್‌ಧನ್), Aadhaar (ಆಧಾರ್), Mobile (ಮೊಬೈಲ್) ಆಗಿದೆ / JAM stands for Jan Dhan, Aadhaar, Mobile.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಯಾಣ ಧನ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (PFMS) ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ? / Under which Ministry does the Public Financial Management System (PFMS) function?

A) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
B) ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Finance
C) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಸಚಿವಾಲಯ / MeitY
D) ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಚಿವಾಲಯ / MoSPI

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪಿಎಫ್‌ಎಂಎಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ವೆಚ್ಚ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ / PFMS operates under the Department of Expenditure, Ministry of Finance.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ್‌ಧನ್ ಯೋಜನೆ (PMJDY) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು? / In which year was the Pradhan Mantri Jan Dhan Yojana (PMJDY) launched nationwide?

A) 2012
B) 2014
C) 2015
D) 2019

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಗಾಗಿ ಪಿಎಂ ಜನ್‌ಧನ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2014ರ ಆಗಸ್ಟ್ 28ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು / PMJDY was officially launched on August 28, 2014.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (AePS) ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ಪಾವತಿ ಸೇತುವೆಯನ್ನು (APB) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which organization developed the Aadhaar Payment Bridge (APB) and AePS?

A) ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI)
B) ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (NPCI)
C) ಭಾರತೀಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (UIDAI)
D) ನೀತಿ ಆಯೋಗ (NITI Aayog)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): NPCI (ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ) ಈ ಪಾವತಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ / NPCI developed the Aadhaar Payment Bridge and AePS.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಡಿಬಿಟಿ ಪದ್ಧತಿಯು ನಕಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲು ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. 2. ಆಧಾರ್ ಕಾಯ್ದೆ 2016ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 7 ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Consider statements: 1. DBT uses biometric authentication to eliminate ghost beneficiaries. 2. Section 7 of Aadhaar Act 2016 provides for Aadhaar authentication for subsidies. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಿಬಿಟಿಯು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರಲು ಆಧಾರ್ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ; ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ / Both statements are correct regarding DBT implementation.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಡಿಬಿಟಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ? / According to PM Modi, leakages worth what amount have been averted through DBT?

A) ₹1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ / Rs 1 lakh crore
B) ₹3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ / Rs 3 lakh crore
C) ₹5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ / Rs 5 lakh crore
D) ₹10 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ / Rs 10 lakh crore

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಿಬಿಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು ₹5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುವುದು ತಪ್ಪಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ತಿಳಿಸಿದರು / Leakages worth approximately Rs 5 lakh crore were plugged.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಡಿಬಿಟಿ ಮಿಷನ್ (DBT Mission) ಯಾವ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ? / Under which administrative setup does the DBT Mission operate at the central level?

A) ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ (PMO)
B) ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವಾಲಯ (Cabinet Secretariat)
C) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ (MHA)
D) ನೀತಿ ಆಯೋಗ (NITI Aayog)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2015ರಿಂದ ಡಿಬಿಟಿ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಲಾಗಿದೆ / The DBT Mission is housed under the Cabinet Secretariat.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಡಿಬಿಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರೇನು? / What is the name of the DBT scheme for direct transfer of LPG subsidy?

A) ಉಜ್ವಲ / Ujjwala
B) ಪಹಲ್ (PAHAL)
C) ಸೌಭಾಗ್ಯ / Saubhagya
D) ಉದಯ್ / UDAY

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೇರ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರು PAHAL (DBTL) ಆಗಿದೆ / PAHAL (Pratyaksh Hanstantrit Labh) handles direct LPG subsidy transfer.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆ NPCI ಯಾವಾಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / When was the National Payments Corporation of India (NPCI) established?

A) 2005
B) 2008
C) 2012
D) 2016

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್‌ಬಿಐ ಮತ್ತು ಐಬಿಎ ಉಪಕ್ರಮದಡಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2007ರ ಅನ್ವಯ NPCI ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು / NPCI was established in 2008 under PSS Act 2007.