ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾದ 11 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿ ರಕ್ಷಣೆ: ದಾವಣಗೆರೆ ಪೊಲೀಸರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ | Davanagere Girl Kidnap Rescue

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ದಾವಣಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಆವರಗೆರೆ ಗ್ರಾಮದ ಶಾಲೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ 11 ವರ್ಷದ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಪಹರಣಕ್ಕೆ ಯತ್ನಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದಾವಣಗೆರೆ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಪ್ರಕರಣದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯ ಸುಳಿವು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು.
• ಆರೋಪಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (BNS) ಯ ಅಪಹರಣ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ 2012 (POCSO Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಮೊಕದ್ದಮೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಂತ್ರಸ್ತ ಬಾಲಕಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣಾ ಘಟಕದ (DCPU) ಮೂಲಕ ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚನೆ ಒದಗಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
• ಶಾಲೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಗಸ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕಣ್ಗಾವಲು ಬಲಪಡಿಸಲು ನಾಗರಿಕರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆ 2012 (POCSO Act, 2012): 18 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನವೆಂಬರ್ 14, 2012 ರಂದು ಈ ವಿಶೇಷ ಶಾಸನವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.
• ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯವಾಣಿ (Child Helpline 1098): ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ 24 ಗಂಟೆಗಳ ತುರ್ತು ನೆರವು ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಕ್ಕಳ ಉಚಿತ ತುರ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1098 (ಈಗ ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 112 ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತ).
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಆಯೋಗ (NCPCR): ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಆಯೋಗಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2007 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ 39(f) ವಿಧಿ (Article 39(f)): ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವವಾಗಿದೆ (42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1976).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಾದ ದಿನ: 14 ನವೆಂಬರ್ 2012
• ಮಕ್ಕಳ ತುರ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ: 1098
• ಪೋಕ್ಸೊ ಅನ್ವಯ ಮಗುವಿನ ಗರಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸು: 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ
• ಎನ್‌ಸಿಪಿಸಿಆರ್ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ’ (POCSO Act) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? / In which year was the Protection of Children from Sexual Offences (POCSO) Act enacted in India?

A) 2005
B) 2009
C) 2012
D) 2015

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆಯು 14 ನವೆಂಬರ್ 2012 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಪೋಕ್ಸೊ (POCSO) ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ‘ಮಗು’ (Child) ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ? / According to the POCSO Act, how is a ‘Child’ defined?

A) 14 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ / Any person below 14 years
B) 16 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ / Any person below 16 years
C) 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ / Any person below 18 years of age
D) 21 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ / Any person below 21 years

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(1)(d) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ‘ಮಗು’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಚಿತ ತುರ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಾವುದು? / Which toll-free national emergency helpline is dedicated for children in distress across India?

A) 100
B) 108
C) 1098
D) 1091

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಚೈಲ್ಡ್‌ಲೈನ್ ತುರ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1098 ಆಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಆಯೋಗವು (NCPCR) ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / National Commission for Protection of Child Rights (NCPCR) is a statutory body.
2. ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆಯು ಲಿಂಗ-ತಟಸ್ಥ (Gender-neutral) ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿದೆ. / The POCSO Act is a gender-neutral legislation.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ; ಎನ್‌ಸಿಪಿಸಿಆರ್ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು 14 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ? / Which Fundamental Right prohibits employment of children below 14 years in hazardous workplaces?

A) ವಿಧಿ 21A / Article 21A
B) ವಿಧಿ 23 / Article 23
C) ವಿಧಿ 24 / Article 24
D) ವಿಧಿ 25 / Article 25

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 24 ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಗಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ 14 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ದುಡಿಮೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತ್ವರಿತ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಕಾಲಮಿತಿ ಎಷ್ಟು? / Under POCSO Act, within what timeline should the Special Court preferably conclude trial?

A) 3 ತಿಂಗಳು / 3 months
B) 6 ತಿಂಗಳು / 6 months
C) 1 ವರ್ಷ (12 ತಿಂಗಳು) / 1 year (12 months)
D) 2 ವರ್ಷಗಳು / 2 years

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 35 ರ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಪರಾಧ ದಾಖಲಾದ ದಿನದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು 1 ವರ್ಷದೊಳಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ‘ವಿಶ್ವ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ದಿನ’ವನ್ನು (World Children’s Day) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is World Children’s Day observed annually across the globe?

A) ನವೆಂಬರ್ 14 / November 14
B) ನವೆಂಬರ್ 20 / November 20
C) ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 / December 10
D) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11 / October 11

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಯುಎನ್ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು (UNCRC) ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನವೆಂಬರ್ 20 ರಂದು ವಿಶ್ವ ಮಕ್ಕಳ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 14 ಮಕ್ಕಳ ದಿನ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಅವು ಜಾರಿಯಾದ ವರ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ / Match the child protection enactments with their years:

A) 1-c, 2-a, 3-b
B) 1-a, 2-b, 3-c
C) 1-b, 2-a, 3-c
D) 1-c, 2-b, 3-a

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬಾಲನ್ಯಾಯ ಕಾಯ್ದೆ 2015, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ 2009, ಮತ್ತು ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆ 2012 ರಲ್ಲಿ ತರಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನೋಡಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯ ಯಾವುದು? / Which Union Ministry is the nodal authority for child welfare and development policies in India?

A) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
B) ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Education
C) ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Women and Child Development
D) ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Social Justice

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ (MoWCD) ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಕ್ಕಳ ಆಯೋಗವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಯಾವುದು? / What is the online portal launched by NCPCR to report child sexual abuse material and complaints?

A) ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (PENCIL)
B) ಪೋಕ್ಸೊ ಇ-ಬಾಕ್ಸ್ (POCSO e-Box)
C) ದೀಕ್ಷಾ (DIKSHA)
D) ಸ್ವಧಾರ್ (SWADHAR)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ನೇರವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಲು ಎನ್‌ಸಿಪಿಸಿಆರ್ POCSO e-Box ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.