ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಅಂತರ ಸಚಿವಾಲಯ ತಂಡ | Central Inter-Ministerial Team Visits Karnataka for Drought Assessment

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿರುವ ತೀವ್ರ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತರ ಸಚಿವಾಲಯ ತಂಡ (Inter-Ministerial Central Team - IMCT) ರಾಜ್ಯದ ಬರಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಸಾಹು ನೇತೃತ್ವದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಂಡವು ದಾವಣಗೆರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಒಣಗಿದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಹತ್ತಿ, ಶೇಂಗಾ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಖುದ್ದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.
• ಪಟ್ನಾದ ಭತ್ತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಾನ್‌ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡವು ಯಾದಗಿರಿ ಮತ್ತು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಡಾ. ಸುದಮ್ ಬಾಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿತು.
• ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23 ರಂದು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಬರ ಪರಿಹಾರ ಮನವಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ತಜ್ಞರ ತಂಡಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರೈತರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರೂ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ (PMFBY) ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗದಿರುವ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ತಂಡದ ಮುಂದೆ ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡರು.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 (Disaster Management Act, 2005): ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬರ, ಪ್ರವಾಹ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ (NDRF) ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ (SDRF): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 46 ಮತ್ತು 48 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ವೆಚ್ಚ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 75:25).
• ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (PMFBY): ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು 2016 ರ ಖಾರಿಫ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಬರ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಪ್ರಕಾರ ಮಳೆ ಕೊರತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹವಾಮಾನ, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬರವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವ: ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಸಾಹು (ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ).
• ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು: ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ದಾವಣಗೆರೆ, ಯಾದಗಿರಿ, ರಾಯಚೂರು, ಹಾಸನ.
• ವಿಪತ್ತು ಕಾಯ್ದೆ: Disaster Management Act, 2005.
• ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಯೋಜನೆ: PMFBY (ಪ್ರಾರಂಭ: 2016).
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು (Disaster Management Act) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the Disaster Management Act enacted in India?

A) 2001
B) 2005
C) 2008
D) 2010

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುನಾಮಿ ದುರಂತದ ನಂತರ ಸಮಗ್ರ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2005 ರಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NDMA) ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಯಾರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ? / Who acts as the ex-officio Chairman of the National Disaster Management Authority (NDMA)?

A) ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು / Union Home Minister
B) ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ / Prime Minister
C) ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವರು / Union Agriculture Minister
D) ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು / President

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ಎನ್‌ಡಿಎಂಎ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಅಂತರ ಸಚಿವಾಲಯ ತಂಡದ (IMCT) ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸಿದ್ದರು? / Who headed the Inter-Ministerial Central Team assessing drought in Chitradurga and Davanagere?

A) ಕರ್ನಲ್ ಅಮರೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ / Col. Amarendra Singh
B) ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಸಾಹು / Ajit Kumar Sahu
C) ಜೆ. ಹರ್ಷ / J. Harsha
D) ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ / Shivraj Singh Chouhan

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಸಾಹು ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ತಂಡವು ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ‘ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ’ಯನ್ನು (PMFBY) ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the ‘Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana’ launched?

A) 2014
B) 2016
C) 2018
D) 2020

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದ ವಿರುದ್ಧ ರೈತರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲು 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: PMFBY ಯೋಜನೆಯಡಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳ ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ರೈತರು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ದರ ಎಷ್ಟು? / What is the maximum premium rate payable by farmers for Kharif food and oilseed crops under PMFBY?

A) 1.5%
B) 2.0%
C) 5.0%
D) 0%

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಖಾರಿಫ್ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಕಾಳು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ರೈತರು ಗರಿಷ್ಠ ಶೇ 2.0% ಮತ್ತು ರಬಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಶೇ 1.5% ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ (SDRF) ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ವೆಚ್ಚ ಹಂಚಿಕೆಯ ಅನುಪಾತ ಎಷ್ಟು? / What is the funding ratio between Centre and General Category States for SDRF?

A) 50:50
B) 60:40
C) 75:25
D) 90:10

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ ನಿಧಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವು 75% ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವು 25% ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯು ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ (NDRF) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. 2. ಬರಗಾಲವನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider statements: 1. Disaster Management Act provides statutory basis for NDRF. 2. Drought is recognized as a natural calamity. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ; ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು ಬರಗಾಲವು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ (IMD) ಪ್ರಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆಗಿಂತ ಶೇ 50 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಅದನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಬರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? / According to IMD, rainfall deficit exceeding 50% of the long period average is categorized as?

A) ಸಾಧಾರಣ ಬರ / Moderate Drought
B) ತೀವ್ರ ಬರ / Severe Drought
C) ತೇವಾಂಶ ಬರ / Moisture Drought
D) ಕೃಷಿ ಕೊರತೆ / Agricultural Deficit

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಾಡಿಕೆ ಮಳೆಗಿಂತ ಶೇ 50 ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು ಅದನ್ನು ತೀವ್ರ ಬರ (Severe Drought) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ’ (SDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ? / Who heads the State Disaster Management Authority (SDMA) at the state level?

A) ರಾಜ್ಯಪಾಲರು / Governor
B) ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ / Chief Minister
C) ಕಂದಾಯ ಸಚಿವರು / Revenue Minister
D) ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ / Chief Secretary

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (SDMA) ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕರ್ನಾಟಕ ಬರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ಕರ್ನಾಟಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಕೇಂದ್ರ (KSNDMC) ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / Where is the Karnataka State Natural Disaster Monitoring Centre (KSNDMC) located?

A) ಮೈಸೂರು / Mysuru
B) ಧಾರವಾಡ / Dharwad
C) ಬೆಂಗಳೂರು / Bengaluru
D) ಬೆಳಗಾವಿ / Belagavi

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಕೇಂದ್ರವಾದ KSNDMC ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯಲಹಂಕ ಸಮೀಪ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.