1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
- ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನ ತಲಕಾವೇರಿಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಕುಂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶನಿವಾರ ರಾತ್ರಿ 7 ಗಂಟೆ 50 ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುವ ಮೇಷ ಲಗ್ನದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೋದ್ಭವ ಸಂಪನ್ನಗೊಂಡಿತು.
- ಪ್ರಧಾನ ಅರ್ಚಕ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಆಚಾರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರ ತಂಡವು ವೇದಘೋಷ ಹಾಗೂ ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತೀರ್ಥರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದಳು.
- ಈ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ ಪಿ.ಎಂ. ನರೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ, ಶಾಸಕರಾದ ಎ.ಎಸ್. ಪೊನ್ನಣ್ಣ, ಡಾ. ಮಂತರ್ ಗೌಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಹಸ್ರಾರು ಭಕ್ತರು ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರು.
- ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯು ಕೃಷಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ತೀವ್ರ ಸವಾಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಲಭ್ಯತೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ.
- ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೀವನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಜಲಾನಯನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
- ಭೌಗೋಳಿಕ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಹರಿವು (Geography of Cauvery): ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಶ್ರೇಣಿಯ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 1,341 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ) ಉಗಮಗೊಂಡು, ಸುಮಾರು 800 ಕಿ.ಮೀ. ಹರಿದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು (Tributaries): ಎಡದಂಡೆ ಉಪನದಿಗಳು: ಹೇಮಾವತಿ, ಹಾರಂಗಿ, ಶಿಂಶಾ, ಅರ್ಕಾವತಿ; ಬಲದಂಡೆ ಉಪನದಿಗಳು: ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ, ಕಬಿನಿ, ಭವಾನಿ, ನೊಯ್ಯಾಲ್, ಅಮರಾವತಿ.
- ಸಂವಿಧಾನದ 262ನೇ ವಿಧಿ (Article 262): ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿಗಳು ಅಥವಾ ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳ ನೀರು ಬಳಕೆ, ಹಂಚಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಸಂಸತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು.
- ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (IRWD Act, 1956): ನದಿ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (Tribunals) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಕಾವೇರಿ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯನ್ನು (CWDT) 1990 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
- ಕಾವೇರಿ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA) ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿ (CWRC): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ 2018 ರ ತೀರ್ಪಿನ ಅನ್ವಯ ಕಾವೇರಿ ಜಲ ಹಂಚಿಕೆ ಯೋಜನೆ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ 2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
- ಉಗಮ ಸ್ಥಳ (Origin): ತಲಕಾವೇರಿ (ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಶ್ರೇಣಿ, ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ).
- ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (Delta): ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪೂಂಪುಹಾರ್ (ಕಾವೇರಿಪಟ್ಟಿಣಂ) ಬಳಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ.
- ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲಪಾತ (Shivanasamudra Falls): ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ (1902) ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಜಲಾನಯನ ಹಂಚಿಕೆ (Basin States): ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ.
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪವಿತ್ರ ಜೀವನದಿ ಕಾವೇರಿಯ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನವಾದ ತಲಕಾವೇರಿಯು ಯಾವ ಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ? / Talakaveri, the sacred origin of River Cauvery, is located in which hill range?
A) ಬಾಬಾಬುಡನ್ಗಿರಿ / Bababudangiri
B) ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ / Brahmagiri
C) ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ / Biligirirangana Hills
D) ಕುದುರೆಮುಖ / Kudremukh
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ (Brahmagiri) ಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯ ತಲಕಾವೇರಿಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಕುಂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. / River Cauvery originates at Talakaveri situated in the Brahmagiri hills of Kodagu district in the Western Ghats.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಕಾನೂನು ರಚಿಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution provides for the adjudication of disputes relating to waters of inter-state rivers or river valleys?
A) ವಿಧಿ 262 / Article 262
B) ವಿಧಿ 263 / Article 263
C) ವಿಧಿ 280 / Article 280
D) ವಿಧಿ 300 / Article 300
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 262 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಶಾಸನ ರೂಪಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. / Under Article 262, Parliament may by law provide for the adjudication of disputes with respect to the use, distribution, or control of waters of inter-state rivers.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಎಡದಂಡೆಯ (Left-bank) ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ? / Which of the following is a major left-bank tributary of the Cauvery River?
A) ಕಬಿನಿ / Kabini
B) ಭವಾನಿ / Bhavani
C) ಹೇಮಾವತಿ / Hemavati
D) ಅಮರಾವತಿ / Amaravati
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಮಾವತಿ, ಹಾರಂಗಿ, ಶಿಂಶಾ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಾವತಿ ಕಾವೇರಿಯ ಎಡದಂಡೆ ಉಪನದಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ; ಕಬಿನಿ, ಭವಾನಿ, ಅಮರಾವತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ಬಲದಂಡೆ ಉಪನದಿಗಳಾಗಿವೆ. / Hemavati, Harangi, Shimsha, and Arkavathi are primary left-bank tributaries, whereas Kabini, Bhavani, and Amaravati are right-bank tributaries.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕಾವೇರಿ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯನ್ನು (CWDT) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1956 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು? / In which year was the Cauvery Water Disputes Tribunal (CWDT) constituted by the Union Government under the Inter-State River Water Disputes Act, 1956?
A) 1970
B) 1985
C) 1990
D) 2007
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಜೂನ್ 1990 ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯನ್ನು (CWDT) ರಚಿಸಿತು. ಇದು 2007 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ಐತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. / The Union Government constituted the Cauvery Water Disputes Tribunal (CWDT) in June 1990, which delivered its final award in 2007.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ‘ಶಿವನಸಮುದ್ರ’ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು? / In which year was the Shivanasamudra hydro-electric project on the Cauvery River commissioned?
A) 1897
B) 1902
C) 1911
D) 1924
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೈಸೂರು ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದ ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1902 ರಲ್ಲಿ ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗೆ (KGF) ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. / The Shivanasamudra Hydro-electric Project was commissioned in 1902 to transmit electricity to the Kolar Gold Fields (KGF).
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಂತೆ ಕಾವೇರಿ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (CWMA) 2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. / Consider the statements: 1. The Cauvery River basin spans Karnataka, Tamil Nadu, Kerala, and Puducherry. 2. The Cauvery Water Management Authority (CWMA) was established in 2018 pursuant to the Supreme Court verdict. Which is correct?
A) ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 1 only
B) ಹೇಳಿಕೆ 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನವು ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಹಾಗೂ CWMA ಅನ್ನು ಜೂನ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. / Both statements are factually sound: the river basin covers four riparian entities, and CWMA was statutorily framed in 2018.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಅವು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ನದಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: 1. ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ (KRS) - i. ಹೇಮಾವತಿ ನದಿ; 2. ಗೊರೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟು - ii. ಕಾವೇರಿ ನದಿ; 3. ತಾರಕಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು - iii. ಕಬಿನಿ ನದಿ. / Match the dams with their corresponding rivers: 1. Krishna Raja Sagara (KRS) - i. Hemavati River; 2. Gorur Dam - ii. Cauvery River; 3. Taraka Dam - iii. Kabini basin.
A) 1-ii, 2-i, 3-iii
B) 1-i, 2-ii, 3-iii
C) 1-iii, 2-i, 3-ii
D) 1-ii, 2-iii, 3-i
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ (1-ii), ಗೊರೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಹಾಸನದ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಗೆ (2-i), ಮತ್ತು ತಾರಕಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಬಿನಿ ಜಲಾನಯನದ ಕಬಿನಿ ಉಪನದಿಗೆ (3-iii) ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. / KRS is built across the Cauvery main stem (ii), Gorur dam across Hemavati (i), and Taraka dam within the Kabini catchment (iii).
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ಮುನ್ನ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖಭಾಗ ಯಾವುದು? / Near which historic coastal port town in Tamil Nadu does River Cauvery discharge into the Bay of Bengal?
A) ತೂತುಕುಡಿ / Thoothukudi
B) ಪೂಂಪುಹಾರ್ (ಕಾವೇರಿಪಟ್ಟಿಣಂ) / Poompuhar (Kaveripattinam)
C) ಕಡಲೂರು / Cuddalore
D) ನಾಗಪಟ್ಟಿಣಂ / Nagapattinam
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚೋಳರ ಕಾಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣವಾದ ಪೂಂಪುಹಾರ್ (ಕಾವೇರಿಪಟ್ಟಿಣಂ) ಬಳಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. / River Cauvery drains into the Bay of Bengal at Poompuhar (ancient Kaveripattinam) in Mayiladuthurai district, Tamil Nadu.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ಸುಮಾರು ಎಷ್ಟು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಾಗಿವೆ? / What is the approximate total length of the Cauvery River from its source to its mouth?
A) 600 ಕಿ.ಮೀ. / 600 km
B) 800 ಕಿ.ಮೀ. / 800 km
C) 1,050 ಕಿ.ಮೀ. / 1,050 km
D) 1,400 ಕಿ.ಮೀ. / 1,400 km
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ತನ್ನ ಉಗಮ ತಲಕಾವೇರಿಯಿಂದ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 800 ಕಿ.ಮೀ. (ಸುಮಾರು 805 ಕಿ.ಮೀ.) ಹರಿಯುತ್ತದೆ. / River Cauvery flows for an aggregate length of approximately 800 km (805 km) across Karnataka and Tamil Nadu.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (Inter-State Council) ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Article of the Constitution of India is the Inter-State Council constituted?
A) ವಿಧಿ 261 / Article 261
B) ವಿಧಿ 262 / Article 262
C) ವಿಧಿ 263 / Article 263
D) ವಿಧಿ 275 / Article 275
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 263 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (Inter-State Council) ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ (ವಿಧಿ 262 ಜಲ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ). / Article 263 provides for the establishment of an Inter-State Council to inquire into and advise upon disputes between states.