ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗದಿಂದ ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಪರಿಶೀಲನೆ | CAQM Reviews Compliance in NCR

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯ (NCR) ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗ (CAQM) ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. / The Commission for Air Quality Management (CAQM) reviewed statutory compliance enforcement across the National Capital Region (NCR) and adjoining areas.
• ಕಳೆದ 17 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಹಾರುವ ದಳಗಳು ಒಟ್ಟು 197 ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಧೂಳು ನಿಯಂತ್ರಣ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿವೆ. / Over a span of 17 days, specialized flying squads conducted 197 inspections to curb industrial emissions, fugitive dust, and open biomass burning.
• ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಗ್ರೇಡೆಡ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲಾನ್ (GRAP) ಹಂತಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಯಿತು. / Stringent enforcement of the Graded Response Action Plan (GRAP) stages was mandated across Delhi, Haryana, Rajasthan, and Uttar Pradesh ahead of winter.
• ಸಿ & ಡಿ (ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನೆಲಸಮ) ತ್ಯಾಜ್ಯ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಧೂಳು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕಡ್ಡಾಯ ಸ್ವಯಂ-ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. / Mandatory self-monitoring through dedicated web portals was verified for Construction and Demolition (C&D) waste management sites.
• ಗರಿಷ್ಠ ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಪರಿಸರ ಪರಿಹಾರ ದಂಡ (Environmental Compensation) ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುವ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / Heavy environmental compensation penalties and closure directions were served to non-compliant industrial and commercial units.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• CAQM ಕಾಯ್ದೆ 2021: ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗ ಕಾಯ್ದೆ 2021 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಆಯೋಗವನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು (ಹಿಂದಿನ EPCA ಬದಲಿಗೆ). / CAQM was established as a statutory body under the Commission for Air Quality Management in NCR and Adjoining Areas Act, 2021.
• ವಾಯು (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 1981: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿದೆ. / Enacted in 1981 under Article 253 of the Constitution to implement the decisions of the 1972 Stockholm Conference.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (AQI): 2014 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ AQI ಒಟ್ಟು 8 ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (PM10, PM2.5, NO2, SO2, CO, O3, NH3, Pb). / Launched under Swachh Bharat Abhiyan, AQI tracks eight criteria pollutants.
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1986: ಭೋಪಾಲ್ ಅನಿಲ ದುರಂತದ ನಂತರ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 253 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಛತ್ರಿ ಪರಿಸರ ಶಾಸನ. / The umbrella Environment (Protection) Act, 1986 was legislated following the Bhopal Gas Tragedy.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಆಯೋಗದ ಹೆಸರು: ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗ (CAQM). / Commission Name: Commission for Air Quality Management.
• ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಶಾಸನ: CAQM ಕಾಯ್ದೆ 2021. / Statutory Legislation: CAQM Act, 2021.
• ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ಗ್ರೇಡೆಡ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲಾನ್ (GRAP ಹಂತಗಳು I ರಿಂದ IV). / Key Mechanism: Graded Response Action Plan (GRAP).
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ AQI ವರ್ಗಗಳು: 6 ಹಂತಗಳು (ಉತ್ತಮ, ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ, ಮಧ್ಯಮ, ಕಳಪೆ, ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ, ತೀವ್ರ). / National AQI Categories: 6 categories.
• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC). / Nodal Ministry: Ministry of Environment, Forest and Climate Change.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ (NCR) ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿರುವ ‘CAQM’ ಆಯೋಗವನ್ನು ಯಾವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which statutory Act was the Commission for Air Quality Management (CAQM) in NCR established?

A) ವಾಯು ಕಾಯ್ದೆ 1981 / Air Act 1981
B) ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1986 / Environment Protection Act 1986
C) CAQM ಕಾಯ್ದೆ 2021 / CAQM Act 2021
D) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಕಾಯ್ದೆ 2010 / NGT Act 2010

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): CAQM ಅನ್ನು 2021 ರ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗ ಕಾಯ್ದೆ’ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. / CAQM was formally established under the Commission for Air Quality Management in NCR and Adjoining Areas Act, 2021.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕವು (National AQI) ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ? / How many pollutants are tracked to compute the National Air Quality Index (AQI) in India?

A) 5
B) 6
C) 8
D) 12

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಒಟ್ಟು 8 ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ (PM10, PM2.5, NO2, SO2, CO, O3, NH3, Pb). / The National AQI monitors 8 criteria pollutants: PM10, PM2.5, NO2, SO2, CO, O3, NH3, and Lead (Pb).

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಯು (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು? / In which year was the Air (Prevention and Control of Pollution) Act enacted in India?

A) 1974
B) 1981
C) 1986
D) 1991

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ‘ವಾಯು ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು 1981 ರಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು (1987 ರಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು). / The Air (Prevention and Control of Pollution) Act was enacted in 1981 and amended in 1987 to include noise pollution.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುವ ನಿಯಂತ್ರಣ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರೇನು? / What is the emergency response framework enforced in Delhi-NCR during escalating pollution spikes in winter?

A) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (NCAP)
B) ಗ್ರೇಡೆಡ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲಾನ್ (GRAP)
C) ಸಫರ್ (SAFAR)
D) ಸಮೀರ್ (SAMEER)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗ್ರೇಡೆಡ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲಾನ್ (GRAP) ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ 4 ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ (Stage I to IV) ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. / The Graded Response Action Plan (GRAP) is an emergency response mechanism operationalised across 4 severity stages.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (CPCB) ಮೂಲತಃ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? / Under which statutory Act was the Central Pollution Control Board (CPCB) originally constituted?

A) ಜಲ (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 1974 / Water Act 1974
B) ವಾಯು (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 1981 / Air Act 1981
C) ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1986 / Environment Act 1986
D) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2010 / NGT Act 2010

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): CPCB ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1974 ರಲ್ಲಿ ಜಲ (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ 1974 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ನಂತರ ವಾಯು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ವಹಿಸಲಾಯಿತು. / CPCB is a statutory organization constituted in September 1974 under the Water (Prevention and Control of Pollution) Act, 1974.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. CAQM ನ ಆದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ (NGT) ಮಾತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. 2. ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ CAQM ನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಗಳ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ. ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ: / Consider the statements: 1. Appeals against orders of CAQM lie only before the National Green Tribunal (NGT). 2. Orders and directions of CAQM supersede conflicting directions of State Pollution Control Boards. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): CAQM ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಯೋಗದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯು NGT ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಎರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. / Both statements are correct: CAQM rulings override state-level directions, and appeals against its decisions lie before the NGT.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದಲ್ಲಿ ‘PM 2.5’ ನಲ್ಲಿ ‘PM’ ಎಂಬುದು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ? / What does the acronym ‘PM’ represent in the ambient air pollution parameter ‘PM 2.5’?

A) ಪೊಲ್ಯೂಟೆಂಟ್ ಮಾಲಿಕ್ಯೂಲ್ (Pollutant Molecule)
B) ಪರ್ಟಿಕ್ಯುಲೇಟ್ ಮ್ಯಾಟರ್ (Particulate Matter)
C) ಪ್ಯೂರ್ ಮಿಕ್ಸ್‌ಚರ್ (Pure Mixture)
D) ಪ್ರೆಶರ್ ಮಾನಿಟರ್ (Pressure Monitor)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): PM ಎಂದರೆ ಪರ್ಟಿಕ್ಯುಲೇಟ್ ಮ್ಯಾಟರ್ (Particulate Matter - ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣರೂಪಿ ದ್ರವ್ಯ). 2.5 ಎಂದರೆ 2.5 ಮೈಕ್ರೋಮೀಟರ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಾಸವಿರುವ ಕಣಗಳು. / PM stands for Particulate Matter; PM 2.5 denotes microscopic airborne particles measuring 2.5 micrometres or less in diameter.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಭಾರತೀಯ ಉಷ್ಣವಲಯ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IITM) ಪುಣೆಯು ‘SAFAR’ (ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. 2. ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (CO2) ಅನಿಲವು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (AQI) 8 ಪ್ರಮುಖ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ: / Consider the statements: 1. System of Air Quality and Weather Forecasting and Research (SAFAR) was developed by IITM Pune. 2. Carbon Dioxide (CO2) is one of the 8 criteria pollutants included in India’s National AQI. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ AQI ಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ (CO) ಇದೆಯೇ ಹೊರತು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (CO2) ಸೇರಿಲ್ಲ. / Statement 1 is correct. Statement 2 is incorrect because Carbon Monoxide (CO) is included in AQI, not Carbon Dioxide (CO2).

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ (ವಿಧಿ 21) ಭಾಗವೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಿದೆ? / Under which Fundamental Right has the Supreme Court affirmed the right to a clean, pollution-free environment?

A) ವಿಧಿ 14 / Article 14
B) ವಿಧಿ 19 / Article 19
C) ವಿಧಿ 21 / Article 21
D) ವಿಧಿ 32 / Article 32

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಭಾಷ್ ಕುಮಾರ್ vs ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಎಂ.ಸಿ. ಮೆಹ್ತಾ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21 ರ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ವಾಯು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಹಕ್ಕು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / The Supreme Court expanded Article 21 (Right to Life) to encompass the right to clean air and a pollution-free environment.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ: (ಪಟ್ಟಿ-1 ಮಾಲಿನ್ಯ ಪದ/ಸೂಚ್ಯಂಕ) - (ಪಟ್ಟಿ-2 ವಿವರಣೆ): 1. GRAP - a. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣ ದ್ರವ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ; 2. SAFAR - b. ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಚಳಿಗಾಲದ ತುರ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಯೋಜನೆ; 3. PM 10 - c. ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ; 4. CPCB - d. ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ: / Match Pollution Mechanisms: 1. GRAP - a. Inhalable particulate matter; 2. SAFAR - b. Winter emergency response framework; 3. PM 10 - c. Air forecasting system; 4. CPCB - d. Apex pollution statutory board.

A) 1-b, 2-c, 3-a, 4-d
B) 1-a, 2-c, 3-b, 4-d
C) 1-b, 2-a, 3-c, 4-d
D) 1-c, 2-b, 3-d, 4-a

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): GRAP ತುರ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ, SAFAR ಮುನ್ಸೂಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, PM 10 ಕಣರೂಪಿ ದ್ರವ್ಯ, ಮತ್ತು CPCB ಕೇಂದ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದೆ. / GRAP is the emergency plan, SAFAR is forecasting system, PM 10 is inhalable particulate matter, and CPCB is apex statutory board.