1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
- ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ (UNGA) ವಾರ್ಷಿಕ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿವೇಶನ ಜರುಗಿದೆ / The high-level General Debate of the United Nations General Assembly (UNGA) convened at the UN headquarters in New York.
- ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರು ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ (Global South) ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು, ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು (SDGs) ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ (DPI) ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದರು / India’s External Affairs leadership articulated developing nations’ priorities, SDG acceleration and Digital Public Infrastructure (DPI).
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ (UNSC) ತುರ್ತು ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಭಾರತ, ಜಪಾನ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಒಳಗೊಂಡ G4 ಒಕ್ಕೂಟವು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ / The G4 nations (India, Brazil, Germany, Japan) reiterated their coordinated call for urgent expansion of permanent and non-permanent seats in the UNSC.
- ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಶಾಂತಿಯುತ ಇತ್ಯರ್ಥ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ನೀತಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ / India reaffirmed its steadfast commitment to peaceful resolution of disputes, multilateralism and zero tolerance against terrorism.
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು 1945 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24 ರಂದು ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು (ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24 ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ದಿನ ಆಚರಣೆ) / The United Nations was established on October 24, 1945 under the UN Charter.
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು (UNGA) ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ನೀತಿ-ರೂಪಿಸುವ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ 193 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಮಾನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿವೆ / All 193 Member States hold equal representation and voting rights in the UN General Assembly.
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು (UNSC) 5 ಖಾಯಂ (P5 - US, UK, France, Russia, China) ಮತ್ತು 10 ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ / The UNSC consists of 5 permanent members with veto powers and 10 non-permanent members elected for two-year terms.
- ಸಂವಿಧಾನದ 51ನೇ ವಿಧಿಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ / Article 51 of the Indian Constitution directs the promotion of international peace and security.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಅಮೆರಿಕ / UN Headquarters: New York City.
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಆಂಟೋನಿಯೊ ಗುಟೆರಸ್ (ಪೋರ್ಚುಗಲ್) / UN Secretary-General: Antonio Guterres.
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ: ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್ (1953) / Vijaya Lakshmi Pandit was elected first woman President of UNGA in 1953.
- ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ದೇಶಗಳ ಗುಂಪು: ಕಾಫಿ ಕ್ಲಬ್ (Uniting for Consensus - UfC) / Uniting for Consensus (Coffee Club) opposes expansion of permanent seats.
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ (UNGA) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಯಾರು? / Who was the first Indian woman elected President of the UN General Assembly?
A) ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು / Sarojini Naidu
B) ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ / Indira Gandhi
C) ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್ / Vijaya Lakshmi Pandit
D) ರಾಜಕುಮಾರಿ ಅಮೃತ್ ಕೌರ್ / Rajkumari Amrit Kaur
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): 1953 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ 8ನೇ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ (UNSC) ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿರುವ G4 ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ದೇಶವಿಲ್ಲ? / Which country is NOT a member of the G4 grouping advocating for permanent UNSC seats?
A) ಭಾರತ / India
B) ಜಪಾನ್ / Japan
C) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ / Australia
D) ಬ್ರೆಜಿಲ್ / Brazil
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): G4 ಒಕ್ಕೂಟವು ಭಾರತ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ದಿನವನ್ನು (United Nations Day) ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is United Nations Day observed annually?
A) 24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ / 24 October
B) 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ / 10 December
C) 5 ಜೂನ್ / 5 June
D) 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ / 15 September
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸನ್ನದು (UN Charter) 1945 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ 24 October ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ 10 ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು 2 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ / The 10 non-permanent UNSC members are elected for 2-year terms.
2. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ / All resolutions passed by the General Assembly are legally binding.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಕೇವಲ ಶಿಫಾರಸು ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ (ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ). ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ? / Which Constitutional Article directs the promotion of international peace and security?
A) Article 45
B) Article 48
C) Article 50
D) Article 51
ಉತ್ತರ: D / Answer: D
ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (DPSP) Article 51 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ ಸ್ಥಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ / Match the principal UN organs with their headquarters locations:
| ಪಟ್ಟಿ I (ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆ) | ಪಟ್ಟಿ II (ಸ್ಥಳ) |
|---|
| 1. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (ICJ) | A. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಯುಎಸ್ಎ |
| 2. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA) | B. ದಿ ಹೇಗ್, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ |
| 3. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) | C. ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ |
| 4. ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) | D. ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ |
A) 1-B, 2-A, 3-C, 4-D
B) 1-A, 2-B, 3-C, 4-D
C) 1-B, 2-C, 3-A, 4-D
D) 1-C, 2-A, 3-D, 4-B
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಸಿಜೆ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ನ ಹೇಗ್ನಲ್ಲಿದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಡಬ್ಲ್ಯುಎಚ್ಒ ಜಿನೀವಾ ಮತ್ತು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಜಿ4 (G4) ದೇಶಗಳ ಖಾಯಂ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ‘ಕಾಫಿ ಕ್ಲಬ್’ (Uniting for Consensus) ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶ ಯಾವುದು? / Which country leads the Uniting for Consensus (Coffee Club) grouping opposing G4?
A) ಇಟಲಿ / Italy
B) ರಷ್ಯಾ / Russia
C) ಫ್ರಾನ್ಸ್ / France
D) ಬ್ರಿಟನ್ / United Kingdom
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಟಲಿ (Italy), ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಒಳಗೊಂಡ ‘ಕಾಫಿ ಕ್ಲಬ್’ ಒಕ್ಕೂಟವು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಅಧಿಕೃತ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು? / What is the total number of official Member States in the United Nations?
A) 189
B) 191
C) 193
D) 195
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ 193 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿವೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಸುಡಾನ್ 193ನೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿಟೊ (Veto) ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು ಯಾವುವು? / Which countries possess Veto power in the UN Security Council?
A) ಜಿ7 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು / G7 nations
B) ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ಬ್ರಿಟನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ (P5) / US, Russia, China, UK, France
C) ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು / BRICS nations
D) ಜಿ20 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು / G20 nations
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸನ್ನದಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 5 ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ (P5: USA, Russia, China, UK, France) ವಿಟೊ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು (SDGs - Agenda 2030) ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು? / In which year were the Sustainable Development Goals (SDGs 2030) adopted by the UN?
A) 2012
B) 2015
C) 2018
D) 2020
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 2015 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಧಿಸಲು 17 ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು (SDGs) ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.